Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі банк кредиттері мен депозиттері бойынша өзгермелі мөлшерлемелерді есептеудің жаңа ережелерін бекітті. Енді салымдар бойынша мөлшерлемелерді ағымдағы инфляциямен салыстыра қарауға немесе соған байлап қоюға болмайды.
Жаңа ережелер президент Қасым-Жомарт Тоқаев 16 қаңтарда қол қойған «Банктер және банк қызметі туралы» заңның жаңа редакциясында жазылған.
Өзгерістер
- Кредиттер мен депозиттер бойынша өзгермелі пайыздық мөлшерлемені қалыптастырудың негізгі қағидаты бұрынғыша қалды.
- Ол базалық көрсеткіш пен пайыздық спрэдтен тұрады.
- Пайыздық спрэд — кредит немесе депозит шартының бүкiл қолданылу мерзiмiне банк белгiлейтiн тiркелген мән.
- Ол азаю жағына қарай ғана өзгеруі мүмкін.
Базалық көрсеткіш кез келген бағытта өзгеруі және шартта алдын ала таңдалған және жазылған индикаторға байланыстырылуы мүмкін. Осы уақытқа дейін ҚНДРА депозиттер бойынша мөлшерлемелер үшін төрт ықтимал базалық көрсеткішке жол берді:
- Ұлттық банк мөлшерлемесі, инфляцияның ағымдағы деңгейі,
- сондай-ақ TONIA мөлшерлемесі (МБҚ-мен РЕПО биржалық мәмілелері бойынша орташа алынған мөлшерлеме деңгейі)
- TWINA (МБ-мен апталық РЕПО мәмілелері бойынша орташа мөлшерлеме)
- Енді базалық көрсеткіш байланыстырылған құралдар тізімі өзгеруде.
Одан инфляция алынып тасталады. Салым бойынша өзгермелі мөлшерлеменің мәні бұрынғысынша теріс болуы мүмкін емес. Егер ол базалық көрсеткіштің тым төмен болуына байланысты нөлден төмен түссе, сыйақы мөлшерлемесі нөлге тең деп есептеледі.
Кредиттер бойынша өзгермелі ставкалар үшін ықтимал базалық көрсеткіштер тізбесі бұрынғыша қалып отыр: Ұлттық банктің базалық ставкасы (шарттар үшін теңгемен), Ресей Банкінің негізгі ставкасы (рубль үшін), АҚШ ФРЖ федералдық қорлары бойынша ставкалар диапазонының жоғарғы шегі (доллар үшін) және Еуропалық орталық банктің ставкасы (еуро үшін).
Құбылмалы мөлшерлеменің шекті мәні шарт жасасу кезінде алдын ала айқындалады және ұлғаю жағына қарай өзгеруі мүмкін емес. Банк құбылмалы мөлшерлеменің мәнін жылына екі реттен асырмай өзгерте алады (өзгерістер арасында кемінде жарты жыл өтуі тиіс) және клиентті күнтізбелік 30 күн бұрын ескертуі тиіс.
