Қазақстан Ұлттық банкі банктер үшін ең төменгі резервтік талаптарды (ЕТРТ) арттыру арқылы артық өтімділікті алу тәсілін өзгертуді шешті.
Нақтыласақ:
ҰБ ЕД-ді қосымша табыс табу мүмкіндіктерін шектеуге шешім қабылдап отыр. Бірақ сонымен бір мезгілде ең төменгі резервтік талаптарды (ЕТР) одан әрі қатайту кезінде қаржы секторына қысым көрсетпеуге уәде берді.
Ұлттық банк ақша нарығында артық өтімділік өскен жағдайда АЕК одан әрі қатаңдатуға жол беретінін хабарлады. Егер резервтік талаптар арқылы байланысты қаражаттың үлесі орташа алғанда алты айлық кезеңдегі өтімділіктің артық болуының жалпы көлемінің жартысынан кем болса, бұл болады. Осыған байланысты БАҚ өкілдері салықтардың өсуі мен басқа да шектеулерді ескере отырып, бұл банк жүйесіне кері әсерін тигізе ме деп сұрады.
Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменовтың айтуынша, мұндай қатерлі тәжірибе Ұлттық банктің банктерге пайыздарды төлеп қана қоймай, оларға тәуекелсіз нақты секторды несиелендіруге зиян келтіруге мүмкіндік береді, сонымен қатар ол күресіп отырған жаңа өтімділікті қалыптастырады. 2025 жылғы шілдеден бастап Ұлттық банк банктерге қойылатын ең төменгі резервтік талаптардың (ЕТР) жаңа нормативтері арқылы артық өтімділікті алып тастай бастады. 2026 жылғы наурыздан қыркүйекке дейін АЕК мөлшерлемелерін көтерудің екінші кезеңі басталады: теңгелік міндеттемелер бойынша олар 5% -ға дейін, валюталық міндеттемелер бойынша — 15% -ға дейін өседі.
Дегенмен, Сүлейменовтың пікірінше, қыркүйекке дейін көп нәрсе өзгеруі мүмкін.
«Ұлттық банк жағдайды мұқият қадағалайтын болады. Егер біз жүйедегі өтімділіктің тағы да жоғары екенін және нарыққа қысым жасайтынын байқасақ, онда шаралар бағдарламада көрсетілгендей қабылданады», — деп нақтылады Ұлттық банк басшысы.
Сүлейменовтың айтуынша,жағдай бақылауда.
«Ал ең бастысы, кредиттеуді арттыру тұрғысынан жүйенің жұмыс істеуі үшін жеткілікті өтімділікті қамтамасыз ететін жоспарланған шараларды ашық талқылаймыз. Банктер несиелеуді өтімділікпен қиындықсыз арттыра алады», — деп түсіндірді Сүлейменов.
