--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-02-11-bzhzq-songghy-oezgerister-arqyly-keri-shegindik-pe-sarapshylar-ne-dejdi/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # БЖЗҚ: Соңғы өзгерістер арқылы кері шегіндік пе… Сарапшылар не дейді ![Логотип ЕНПФ, пенсионные изъятия на жилье](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2023/12/gde-naczionalnyj-bank-razmeshhaet-pensionnye-aktivy-enpf_bizmedia.kz_.jpg) [![Фото: gov.kz](https://bizmedia.kz/app/uploads/2023/12/gde-naczionalnyj-bank-razmeshhaet-pensionnye-aktivy-enpf_bizmedia.kz_-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2023/12/gde-naczionalnyj-bank-razmeshhaet-pensionnye-aktivy-enpf_bizmedia.kz_.jpg)Фото: gov.kz Соңғы 5 жылдағы БЖЗҚ-дағы  өзгерістер  жинақ қаржысының артық бөлігін әлеуметтік жағдайын жақсартуға көмектесті. Бірақ өткен жылдан бері осы мүмкіндіктің тиімсіз тұстары да байқалып,  қаражатты мерзімінен бұрын алу мәселесі тағы да талқылануда. Бұдан бұрын да жазғанымыздай, Отбасы банкі осы жылдың 11 қыркүйегінде біржолғы зейнетақы төлемдерін пайдалану жөніндегі уәкілетті оператор ретінде бір жыл бұрын тістерді емдеуге арналған өтінімдерді ресімдеу кезінде осы қаражатты мақсатсыз пайдалану және құжаттарды бұрмалаудың көптеген фактілерін жария еткенін еске салды. Сол кезде Денсаулық сақтау министрлігі Емге ЕПВ пайдалану ережесіне өзгерістер енгізді және олар 2025 жылдың 27 сәуірінен бастап күшіне енді. Сол сәттен бастап Отбасы банкі жағдайды талдап, ережеге енгізілген өзгерістер БЖЗ-ны мақсатсыз пайдалану схемаларының жолын кесуге ешқандай әсер етпеді деген қорытындыға келді. Осыған байланысты Министрлер кабинетінде бірқатар кеңестер өткізу туралы бастама көтерілді, олардың қорытындысы бойынша 2025 жылдың 15 қыркүйегінен бастап 2026 жылдың 15 сәуіріне дейін enpf-otbasy.kz платформасында тістерді емдеуге өтінімдер қабылдауды тоқтату туралы шешім қабылданды. Сонымен қатар, Отбасы банкінен кейін Денсаулық сақтау министрлігі қыркүйекте "Ашық НҚА" порталында "ҚР Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 15 ақпандағы № ҚР ДСМ-18 "Емдеуге арналған БСВ пайдалану ережесін бекіту туралы" бұйрығының жобасын жариялады, онда стоматологиялық қызметтерге БСВ пайдалану нормаларын алып тастауды ұсынды зейнетақы жинақтарын мақсатсыз пайдалану жағдайларының анықталуына байланысты (тістерді протездеу, имплантациялау). Ведомствоның бастамасы азаматтардың қатты реакциясын тудырды деуге болады. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) жүргіз­ген талдауларында  2021 жылғы 1 қаңтардан 2025 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңде біржолғы зейнет­ақы төлеміне арналған жалпы сомасы 5,55 трлн теңгені құрайтын 4,2 млн өтініш орындалған. - Алын­ған ақша ның көп бөлігі (4,56 трлн теңге) тұрғын үй жағ­дай­ларын жақсартуға бағытталған. - Ал емделуге мақұл­данған қаражат көлемі 984,93 млрд теңгені құраған. - Үй алуға  – 2,17 трлн теңге, - үйге арналған жи­нақты толықтыру – 592,92 млрд теңге, - стоматологиялық қызметтер – 654,25 млрд теңге..  Сарапшылардың ескертуінше, БЖЗҚ-дан қаражатты жеткілікті шектен тыс жаппай алу зейнетақы жүйесінің ұзақ мерзімді тұрақтылығына қауіп төндіреді және болашақта тым төмен төлемдерге алып келеді. Емдеуге, әсіресе офтальмологияға арналған қаражатты пайдаланудың өскені байқалады, бұл ретте шоттардың сарқылуын болдырмау үшін ережелер мен шектеулерді қатайту талқыланады. Halyk Finance басқарма төрағасының кеңесшісі Мұрат Темірханов 2021 жылдан бастап БЖЗҚ қаражатын тұрғын үй мен емделуге пайдалануға рұқсат беру қате болғанына сенімді. «Егер адамдар зейнетке шыққанға дейін ақша алатын болса, олар ешқашан лайықты қартаю үшін жеткілікті сома жинай алмайды. Ал бюджеттік зейнетақылар жетіспейтін жинақтарды өтеуге тым аз»,  деп атап өтті сарапшы. Ол зейнетақы активтерінің табыстылығының төмендігі азаматтардың жүйеге деген сенімін төмендетіп, көбі жинақтарын мерзімінен бұрын алудың кез келген тәсілдерін іздей бастағанын, кейде жалған схемаларға және комиссиямен делдалдарға жүгінетінін атап өтті. **Тұрақты зейнетақы жүйесіне үш қадам** Мұрат Темірханов зейнетақы жүйесін тұрақтандыру үшін үш шешім ұсынады: - Тұрғын үйге және басқа да мақсаттарға мерзімінен бұрын алып қоюға толық тыйым салынсын. - Жаңа жарналардың 5% -ын БЖЗҚ-ға шартты-жинақтаушы жарнадан толық жинақтаушы жарнаға айналдыру. - Неғұрлым табысты инвестициялық стратегияларды қолдану және елдің қор нарығын дамыту. «Бұл шаралар болашақ зейнеткерлерге тиісті төлемдерді қамтамасыз етуге және бюджетке түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік береді», - деп түйіндеді сарапшы.  «Tengenomica» арнасы сарапшы­лары­ның пікірінше, бұған дейін болған үрдістерді кездейсоқ деуге кел­мейді. Зейнетақы женаты алу та­­рихы кейінгі айларда бір-біріне ұқ­сас сце­нарийде жалғасты. Алды­мен­ сто­матология, содан соң оф­таль­мо­логия, кейін пластикалық опе­ра­­ция тоқ­таты­лып, белсенділік тол­қыны бірінен соң біріне ауып отырған. «Схемалармен күрестен кейін халық үшін шынайы мүмкіндіктер де қысқарып жатыр. Шынымен емге мұқтаж адам өзгенің теріс әре­кеті салдарынан емге зейнетақы қар­жысын пайдалана алмайтын болды. Қаржыландыру арнасы зиянды болғандықтан емес, оны біреу өте тиімді пайдалануды үйренгендік­тен жабылды. Мүмкін барлық ты­йымды қайтарып, бұрынғыдай тек жинақтауды қалдыру оңай болар», дейді сарапшылар. Жинақтағы артық ақшаны пайдалану мүмкіндігі елде БЖЗҚ-дан жаппай ақша алуға ұласып кетті. Экономист Мағбат Спановтың пайымдауынша, БЖЗҚ қаржысының  халық пен эконо­ми­каның әлеуетін көтеруге жұмсалғаны дұрыс бағыт. Бірақ қаржы көлеңкелі секторға кетсе, бұл экономикалық реформаларды қабылдауда да, зейнет­ақы жүйесінде де жағымсыз көрі­ніске әкеледі. Мұның бәрі эконо­микаға кері әсерін тигізеді. --- Опубликовано: 2026-02-11T08:33:14+05:00 Обновлено: 2026-02-11T08:33:19+05:00 Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/) Рубрики: [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстан жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstan-zhangalyqtary/) Метки: --- HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-02-11-bzhzq-songghy-oezgerister-arqyly-keri-shegindik-pe-sarapshylar-ne-dejdi/ --- При использовании этого материала ссылка на источник обязательна. --- [Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира. Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.