Халықаралық бақылаушылар Қазақстандағы республикалық референдумда дауыс беру барысы туралы өз әсерлерімен бөлісті.
Олардың айтуынша, науқанның басты ерекшеліктерінің бірі дауыс беруге алғаш рет қатысқан. Халықаралық ұйымдардың өкілдері Халықаралық байқаушыларға жәрдемдесу орталығында өткен баспасөз конференциясында өз бақылауларымен бөлісті.
Салық салу және инвестициялар жөніндегі халықаралық орталықтың (АҚШ) өкілі Уэсли Александер Хилл референдумды бақылау үшін ауылдық елді мекендерге арнайы барғанын айтты. Оның айтуынша, сайлау учаскелерінде сайлау комиссиялары қызметкерлерінің жоғары дайындығы, сондай-ақ азаматтық қоғам мен саяси партиялар өкілдерінің белсенділігі байқалды.
«Біздің тәжірибемізге сәйкес және осы референдумды алдыңғы дауыс берулермен салыстыра отырып, біз байқап отырған демографиялық өзгерістерге байланысты бірінші рет дауыс беретіндер көп болды. Яғни, көптеген адамдар бірінші рет 18 жасқа толғандықтан ғана емес, оны жүзеге асыру мүмкіндігіне ие болғандықтан дауыс берді. Бұл қазіргі кездегі негізгі статистикалық көрсеткіштер», — деп атап өтті ол.
Америка-Еуразия орталығының вице-президенті Ральф Винни байқау барысында бірнеше сайлау учаскесінде болғанын хабарлады.
Оның айтуынша, дауыс беруден кейін учаскелерден шыққан азаматтармен қарым-қатынас ерекше қызығушылық тудырды.
«Сайлау учаскелерінен шығып, не ойлайтынын түсіну үшін сайлаушылармен әңгімелесу өте қызықты болды. Көбінесе Қазақстанның болашағы үшін дауыс берді — олар өздері үшін болашаққа емес, бұл өте маңызды екенін айтты, бірақ олар өз балалары мен немерелерінің болашағы үшін дауыс берді», — деді ол.
Байқаушылардың пікірінше, жаңа сайлаушылардың белсенді қатысуы қоғамның қоғамдық-саяси процестерге тартылғандығын көрсетеді. Алғаш рет дауыс беретін азаматтар санының өсуі демографиялық өзгерістерді және жастар мен жаңа ұрпақтың маңызды мемлекеттік шешімдер қабылдауға қатысуының кеңеюін көрсетеді. Сарапшылардың айтуынша, мұндай динамика қоғамның азаматтық қатысуы мен саяси белсенділігін дамытудың маңызды индикаторы.
