Қазақстан ЕАЭО кедендік баждарын өзгерту бойынша жұмысты жалғастыруда. Қаржы министрлігінің хабарлауынша, бұған дейін бұл мәселе қазақстандық тараптың бастамасымен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің (ЖЕЭК) отырысында қаралған болатын. Ол кезде ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің бюджеттері арасында кедендік әкелу баждарының сомасын бөлу нормативтерін есептеу әдістемесін әзірлеу туралы өкім қабылданды. Сондай-ақ, оларды қайта қарау жоспарын жасау жоспарлануда.
Еске сала кетейік, бұған дейін бірқатар экономистер мен депутаттар Еуразиялық экономикалық одақтағы ортақ баж салығынан түсетін табыстың дұрыс бөлінбей отырғанын айтқан болатын.
Осыған дейін Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қазір кедендік баж салығы сомаларын бөлу кезінде Қазақстанның үлесін қайта қарау мүмкін емес екенін мәлімдеді. Ulysmedia.kz тілшісінің сұрағына жауап берген ол бұл мәселе оң шешілуі үшін Ресей мен Беларусьтің келісімі қажет екенін нақтылады. «Ол үшін консенсус керек. Бәрі келісуі тиіс. Ал қазір Ресей мен Беларусьтің статистикасы жабық. Есептеу өте қиын. Біз де біраз ұсыныстарды енгіздік. Бүкіл деңгейде. Жоғары деңгейде, тіпті президенттер деңгейінде көтердік. Ол жұмысты әрине, жалғастырамыз. Бірақ қазір консенсусқа жету өте қиын, мүмкін емес деуге болады» деген С. Жұманғарин.
Еуразиялық экономикалық комиссия коллегиясының төрағасы Бақытжан Сағынтаевтың айтуынша, Қазақстанның кеден бажынан алатын табысы қазіргіден жоғары болуы керек.
«Бұл мәселе сонда жылы жабылып тұр ма?» деген сұраққа Сағынтаев «біраз әріптестеріміз жылы жауып қойғысы келеді, бірақ ылғи көтеріп отырмыз. Қазір экономика, қаржы блогын біз басқарып отырмыз, әрдайым Қазақстан үкіметімен тиісті жұмысты істеп жатыр» деп жауап берді.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҮЛЕСІ ЖОҒАРЫ БОЛУЫ КЕРЕК
Экономистер Ресей Украианаға соғыс ашқалы сауда тізбегі қатты өзгеріп, ортақ нарыққа Қазақстанның шекарасы арқылы тауар көбірек түсе бастағанын, демек Қазақстанның ортақ түсімнен алар пайдасы көбірек болуы керек деп мәлімдеген еді.
Қаржы министрлігі бұл жолы осы мәселені шешуге шындап кіріскен тәрізді.
Жоспарды жүзеге асыру үшін ЕЭК Алқасы жоғары деңгейдегі тиісті жұмыс тобын құрды. Оған Қазақстаннан ұлттық экономика, қаржы, сауда және интеграция министрліктерінің өкілдері кіреді.
Отырыстарда әдістеменің әртүрлі нұсқалары, бөлу нормативтерін есептеудің тәсілдері талқыланады. Сондай-ақ олардың негізінде жүргізілген есептеулер жүргізіледі. «Бүгінгі таңда кедендік баждарды бөлу үлесін анықтау ерте, себебі бұл құжатты түпкілікті таңдау мен бекітуге байланысты. Жұмыс тобының кезекті отырысы 2026 жылдың сәуір-мамырына жоспарланған», деп қорытындылады Қаржы министрлігінде.
Еске салайық, ЕАЭО-ға мүше әрбір мемлекет үшін кедендік әкелу баждарының сомасын бөлудің ағымдағы нормативтері мынадай мөлшерде белгіленген:
- Қазақстан — 6,955%,
- Қырғызстан — 1,9%,
- Армения — 1,22%,
- Беларусь — 4,86%,
- Ресей — 85,065%.
