--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-15-nege-qazaqstan-munaj-oengdewdi-eki-esege-arttyrghaly-zhatyr-19-mlrd-tyq-zhospardyng-astarynda-ne-zhatyr/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # Неге Қазақстан мұнай өңдеуді екі есеге арттырғалы жатыр? $19 млрд-тық жоспардың астарында не жатыр ![Нефтевышки](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/czeny-na-neft-rastut-posle-zasedaniya-opek_bizmedia.kz_.jpg) Энергетика министрлігі 2040 жылға дейін мұнай өңдеуді 18 млн-нан 39 млн тоннаға жеткізбек. Бұл жай ғана зауыт салу емес, экономиканың моделін өзгерту. [![Фото: AP Photo/Charlie Riedel.](https://bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/czeny-na-neft-rastut-posle-zasedaniya-opek_bizmedia.kz_-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/czeny-na-neft-rastut-posle-zasedaniya-opek_bizmedia.kz_.jpg)Фото: AP Photo/Charlie Riedel. Неге дәл қазір?1. НЕГЕ 5 тоннаның біреуі ғана өңделеді? Бұл – шикізаттық тұзақҚазақстан жылына 90 млн тонна мұнай өндіреді, бірақ 18 млн-ын ғана өңдейді. Қалған 72 млн тонна – шикізат күйінде кетеді.Бұл тиімсіз:  **1 тонна шикі мұнай – $500** Сол 1 тоннадан жасалған бензин + дизель + авиакеросин + бензол – $1500-2000Яғни біз 3-4 есе арзан сатып жатырмыз. Ресей дәл осыдан зардап шекті – санкцияда шикі мұнайын сата алмай қалды, ал өңделген өнімі жоқ. Қазақстан соны қайталағысы келмейді. 2. НЕГЕ дәл 39 млн тонна? Бұл сан қайдан шықты?39 млн – қиял емес, есеп:18 млн – қазіргі 3 МӨЗ-дің қуаты (Атырау, Павлодар, Шымкент)10 млн – ішкі нарықтың өсуі. 2040 жылы Қазақстанда көлік 2 есе көп болады, бензин керек.11 млн – экспортқа. Өзбекстан, Қырғызстан, Ауғанстан, Қытайға бензин сату.18 + 10 + 11 = 39. Яғни бұл – "ішкі қажеттілік + экспорт" формуласы. **3. НЕГЕ $19 млрд және неге дәл қазір?Үш МӨЗ-дің өзі 2018 жылы ғ****ана жаңғырды, оған $6 млрд кеткен. Енді тағы $19 млрд неге керек?** Себебі жаңғырту – ескіні жөндеу, ал 39 млн – жаңа зауыттар салу деген сөз. Министрлік 15-19 млрд деп отырғаны – әлі инвестор іздеп жатыр деген сөз.Неге қазір? 2 себеп: **а) 2025 жылы бензин тап****шылығы болды – Шымкент МӨЗ тоқтап қалғанда, елде жанармай қымбаттады.** б) 2027 жылдан бастап ЕО көміртегі салығын енгізеді. К5-тен төмен бензинді ешкім алмайды. **4. НЕГЕ өңдеу тереңдігі 89%-дан 94%-ға керек?** 89% деген – 100 тоннадан 11 тонна мазут, гудрон қалады деген сөз. Ол арзан, оны ешкім алмайды.94% деген – қалдық 6 тонна ғана. Әлемдік стандарт – 95-97%. АҚШ-та – 96%.Яғни біз әлі де шикізатты толық сыға алмай жатырмыз. 94%-ға жетсек, сол қалдықтан да бензин аламыз.5. НЕГЕ бензол мен параксилол?Бұл – ең маңыздысы. Бензин – арзан өнім. Ал бензолдан:Пластик бөтелкеСинтетикалық матаДәрі-дәрмекАвтокөлік бөлшектері жасалады1 тонна бензол – $1200, 1 тонна бензин – $700. Яғни мұнай-химия – мұнайдан да қымбат.Қазақстан осыған дейін мұнай сатып, Қытайдан пластик сатып келді. Енді керісінше болмақ. Қорытынды:  Бұл жоспар іске аса ма?Иә, егер 2 сұраққа жауап табылса:Ақша қайдан? $19 млрд – бюджет көтермейді. Қытай, Таяу Шығыс инвесторлары керек.Маман қайда? 94% өңдеу үшін инженерлер керек, ал олар қазір Кашағанда жұмыс істеп жүр.Сондықтан бұл – 2040 жылдың жоспары. Мұнай біткенше, біз шикізат сатудан өнім сатуға өтуіміз керек. Болмаса, мұнайымыз біткенде, зауытымыз да, өніміміз де болмай қалады. --- Опубликовано: 2026-09-15T08:07:01+05:00 Обновлено: 2026-09-15T08:07:04+05:00 Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/) Рубрики: [Aқша](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/aqsha/), [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстанның қаржылық жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstannyng-qarzhylyq-zhangalyqtary/), [Маңызды](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/) Метки: [Бюджет](https://kk.bizmedia.kz/tag/byudzhet/), [Казахстан](https://kk.bizmedia.kz/tag/kazahstan/), [Тенге](https://kk.bizmedia.kz/tag/tenge/) --- HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-15-nege-qazaqstan-munaj-oengdewdi-eki-esege-arttyrghaly-zhatyr-19-mlrd-tyq-zhospardyng-astarynda-ne-zhatyr/ --- При использовании этого материала ссылка на источник обязательна. --- [Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира. Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.