--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-15-zhioe-oesip-zhatyr-tabys-nege-oespejdi-eadb-men-ekonomister-neni-ajtpaj-otyr/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # ЖІӨ өсіп жатыр, табыс неге өспейді? ЕАДБ мен экономистер нені айтпай отыр ![Увеличение ВВП Казахстана составило $20,1 млрд за год в стоимостном выражении ](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/02/screenshot-2026-02-10-at-12-05-03-edited.jpg) Үкімет 2027-2029 жылдары Қазақстан ЖІӨ-сі жылына 5%-дан жоғары өседі деп отыр. ЕАДБ-ның күзгі шолуы да өсім 4%-дан жоғары сақталады дейді. Бірақ халық неге оны сезініп отырған жоқ?. ЕАДБ мәліметінше, инфляция 11 ай бойы баяулағанымен, әлі 9,8% (тамыз 2026). Халықтың инфляциялық күтулері 12,1% – адамдар әлі қымбатшылық болады деп қорқады, демек ақшасын жаратып үлгеруге тырысады, бұл бағаны тағы көтереді. [![Фото: mindandi / Freepik.com](https://bizmedia.kz/app/uploads/2026/02/screenshot-2026-02-10-at-12-05-03-edited-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/02/screenshot-2026-02-10-at-12-05-03-edited.jpg)Фото: mindandi / Freepik.com **2. Неліктен инфляция жоғары? ** **Эк****ономикалық талдаушы В****. Дод****онов ********lsm.kz**** тілшісіне берген сұхбатында төмендегі жайттарға назар аударған. ** **Сыртқы және ішкі 3 соққы** **а) Импорттық инфляция**.  Ормуз бұғазындағы тұрақсыздықтан Brent $91-ға жетті (+27%). Бұл жанар-жағармай мен логистиканы қымбаттатады. Әлемде де мемлекеттік қарыз ЖІӨ-нің 102%-на жетеді деген ХВҚ болжамы – ақша қымбат, кредит қымбат деген сөз.б) Теңге нығайса да, жеткіліксіз. ЕАДБ теңге жыл басынан 8,5% нығайды дейді. Оны +8,9 млрд $ сауда профициті және Ұлттық қордың (66 млрд )+Ұлттықбанктің(63,3млрд) валюта сатуы ұстап тұр. Бірақ бұл импортты толық арзандата алмай тұр, себебі ішкі шығындар өсіп кеткен.в) **Өсімнің құрылымы. Бұл ең маңыздысы. ** ЕАДБ айтқандай, мұнай өндірісі -8,9% құлап (53,2 млн т), ал өсімді сүйреп тұрғандар:Құрылыс +15,3%Өңдеу +9,0%Көлік +7,4%Бұл жақсы, бірақ бұл салалардағы жұмыс орындары экономиканың 20-25%-ын ғана қамтиды. Ал халықтың үштен бірі жалақысы мемлекетке тәуелді бюджеттік салада отыр. Олардың жалақысы өспесе, орташа табыс та өспейді. **3. Байымай жатқанымыздың 3 нақты себ****ебі – Додонов + ЕАДБ синтезіДодоновтың рецепті ЕАДБ деректерімен толық сәйкес келеді:** **Себеп 1: ** Номиналды кіріс өсімі ЖІӨ-ге ілесе алмай тұр. Күрделі инвестиция 11,5 трлн теңгеге жеткенімен, оның құрылымы: өндіруге -3,3%, ал өңдеуге +36,1%, байланысқа +71,8%. Яғни жаңа экономикаға ақша құйылып жатыр, бірақ ол әлі жалақыға айналып үлгермеді. **Себеп 2:** Инфляция – басты жау. Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,25% ұстап отыр, нақты мөлшерлеме 6%. Бұл қымбат кредит деген сөз, бизнес бағаға қосады. ЕАДБ жыл соңына инфляцияны 9,7% деп болжайды. Додоновтың ойынша, нақты табыс өсуі үшін инфляция кем дегенде 6-7%-ға түсуі керек. **Себеп 3**: Өсім қалтаға жетпейді. Мемлекет инфрақұрылымға салып жатыр – бұл болашақта жұмыс орны. Бірақ қазір адамдар оны сезінбейді. Сондықтан Додонов "бюджеттік қызметкерлердің жалақысын көтеру және инфрақұрылымдық жобаларды халық көп шоғырланған өңірлерде ашу" керек дейді. **Қорытынды:** Қашан байимыз?ЕАДБ-ның "Қазақстан А санатына жақындады" деген бағасы – макротұрақтылық бар деген сөз. S&P рейтингті BBB-ге көтерді. Бұл – мемлекет байып жатыр деген сигнал. Ал халық байитын уақыт – макротұрақтылық микротабысқа айналғанда.  **Ол үшін 2 шарт:** Инфляция 9,8% → 6% дейін түсуіЖІӨ өсімі мұнай мен Астанадағы ірі құрылыста емес, әр аудандағы өңдеу, сауда, логистикада болуыӘзірге біз бірінші кезеңдеміз: мемлекет қор жинап, инфрақұрылым салып жатыр. Екінші кезең – сол қордың жалақыға айналуы – енді басталуы керек --- Опубликовано: 2026-09-15T08:05:15+05:00 Обновлено: 2026-09-15T08:05:18+05:00 Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/) Рубрики: [Aқша](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/aqsha/), [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстанның қаржылық жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstannyng-qarzhylyq-zhangalyqtary/), [Маңызды](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/) Метки: [Бюджет](https://kk.bizmedia.kz/tag/byudzhet/), [Казахстан](https://kk.bizmedia.kz/tag/kazahstan/), [Тенге](https://kk.bizmedia.kz/tag/tenge/) --- HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-15-zhioe-oesip-zhatyr-tabys-nege-oespejdi-eadb-men-ekonomister-neni-ajtpaj-otyr/ --- При использовании этого материала ссылка на источник обязательна. --- [Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира. Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.