--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-17-tengge-nege-nyghajdy-3-tenggening-artyndaghy-3-ojyn/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # ТЕҢГЕ НЕГЕ НЫҒАЙДЫ? 3 ТЕҢГЕНІҢ АРТЫНДАҒЫ 3 ОЙЫН ![Экономист объяснил, почему укрепление тенге не связано с ростом цен на нефть](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/04/alexey-demidov-x7vnwode0z8-unsplash.jpg) 17 қыркүйекке ресми бағам – 444,88 теңге. Кеше 447,88 еді. Доллар бір күнде 0,67%-ға арзандады. Алматыда айырбастаушылар 443,9-дан алып, 446,5-тен сатып жатыр.Бұл – сенсация емес. Бірақ осы 3 теңгенің артында бүкіл Қазақстан экономикасының күзгі көрінісі жатыр. [![Фото: Alexey Demidov / Unsplash](https://bizmedia.kz/app/uploads/2026/04/alexey-demidov-x7vnwode0z8-unsplash-1024x683.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/04/alexey-demidov-x7vnwode0z8-unsplash.jpg)Фото: Alexey Demidov / Unsplash Техникалық нығаю: салық аптасының феноменіБұл – жыл сайын қайталанатын маусымдық театр. Қыркүйектің 15-25-і аралығында ірі экспорттаушылар – мұнайшылар, кеншілер – бюджетке салық төлейді. Салықты теңгемен төлеу керек. Ол үшін олар KASE-ге доллар апарып сатады. Нарықта бір аптада 500-700 млн доллар артық пайда болады. Сұраныс емес, ұсыныс көбейеді. Доллар арзандайды. Бұл – теңгенің күштілігінен емес, доллардың уақытша көптігінен болған нығаю.Демек, бұл – тренд емес, такт. Фундаменталды тірек: мұнай мен базалық мөлшерлемеЕкінші қабат – тереңірек. Brent қазір 81-82 доллар. Бұл – біздің бюджет жабылатын деңгейден жоғары. Мұнай қымбат тұрғанда, нарық теңгеден қорықпайды.Оның үстіне Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі – 16,5%. Бұл өте жоғары. Шетелдік инвестор үшін қазақстандық теңгелік облигация – табысты. Олар доллар әкеліп, теңгеге айырбастап, пайыз жейді. Бұл да – теңгеге сұраныс.Бірақ бұл жерде қауіп бар: жоғары мөлшерлеме – қымбат несие деген сөз. Бизнес несие ала алмайды, экономика тұншығады. Теңге нығаяды, бірақ экономика баяулайды. 3. Психологиялық шегі: 445 – жаңа норма ма? Соңғы 3 айда доллар 440-450 дәлізінде тұр. Бұл – Ұлттық банк пен нарықтың келіскен бейресми коридоры. 440-тан төмен түссе, экспорттаушыларға тиімсіз – бюджет толмайды. 450-ден жоғары кетсе, халықта паника басталады.Сондықтан 444,88 – нарық үшін қолайлы орта.Алматыдағы айырбастаушылардың 443,9 / 446,5 деген бағасы да осыны көрсетеді: спрэд – небәрі 2,6 теңге. Яғни, нарықта дүрбелең жоқ, бәрі сабырлы.Ал ертең не болады? Бұл нығаю – ұзаққа бармайды. Үш себеп: * Салық аптасы бітеді – доллар ұсынысы азаяды. * Күзде импорт өседі – техника, киім, жаңа жылдық тауарлар үшін доллар сатып алу көбейеді. * Бюджет шығыны басталады – Ұлттық қордан трансферт үшін доллар сату азаюы мүмкін.Сондықтан 444 – сатып алуға жақсы мүмкіндік, 448 – сатуға жақсы мүмкіндік деген ескі трейдерлік ереже әлі де жұмыс істеп тұр. Түйін: Теңгенің бүгінгі нығаюы – экономиканың сауыққанынан емес, күнтізбенің әсері. Бұл – сау адамның күшінен емес, науқастың уақытша қызуы түскендей әсер. Нағыз трендті қазан айы көрсетеді.Доллар арзандағанда қуануға асықпау керек. Теңге қымбаттағанда да, арзандағанда да, зардап шегетін – орта тап. --- Опубликовано: 2026-09-17T09:44:30+05:00 Обновлено: 2026-09-17T09:44:33+05:00 Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/) Рубрики: [Aқша](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/aqsha/), [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстанның қаржылық жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstannyng-qarzhylyq-zhangalyqtary/), [Маңызды](https://kk.bizmedia.kz/mangyzdy/) Метки: [Деньги](https://kk.bizmedia.kz/tag/dengi/), [Казахстан](https://kk.bizmedia.kz/tag/kazahstan/), [Тенге](https://kk.bizmedia.kz/tag/tenge/) --- HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-09-17-tengge-nege-nyghajdy-3-tenggening-artyndaghy-3-ojyn/ --- При использовании этого материала ссылка на источник обязательна. --- [Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира. Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.