---

**IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-01-dollarlyq-salymnyng-oesimi-tenggeni-yghystyra-ma/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page.

---

# Долларлық салымның өсімі теңгені ығыстыра ма?

![доллар](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/03/closeup-american-dollar-bills-black-background-edited.jpg)

Қазақстандық депозиттерге кепілдік беру қоры (ҚДКБҚ) шетел валютасындағы ұзақ мерзімді жинақ салымдары бойынша шекті мөлшерлемені көтерді. 1 қазаннан бастап 12 айдан астам мерзімге қойылған валюталық жинақ салымдары бойынша ең жоғары ставка жылдық 1%-дан 2,5%-ға дейін өсті. Қалған валюталық салымдар үшін шарт өзгермейді.

[![Фото: pvproductions / Freepik.com.](https://bizmedia.kz/app/uploads/2026/03/closeup-american-dollar-bills-black-background-edited-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/03/closeup-american-dollar-bills-black-background-edited.jpg)Фото: pvproductions / Freepik.com.

Кез келген мерзімдегі мерзімді және мерзімсіз салымдар, сондай-ақ 12 айға дейінгі жинақ салымдары бойынша шекті мөлшерлеме бұрынғыша – 1% деңгейінде қалады.Қор бұл шешімді депозит нарығының долларлануы айтарлықтай төмендегенімен түсіндірді.

Мәліметке сүйенсек, 2015 жылы 80%-ға жеткен долларлану деңгейі 2026 жылғы 1 қыркүйекте 19,2%-ға дейін қысқарған.

## Теңге әлі де тиімді

Сарапшылар қаражаттың жаппай теңгеден долларға ағылатынына сенбейді. Себебі кірістілік айырмасы әлі де орасан.

Экономист Расул Рысмамбетовтың айтуынша, бүгінде теңгелік салымдар 14-16%, кейбір банктерде 18-21% дейін табыс әкеледі. Ал валюталық салым тіпті көтерілгеннен кейін де – 2,5% ғана.

> «Банктерге доллар керек, себебі олар валюталық несие береді. Оларға мөлшерлемені ешкім салым салмайтын 1% деңгейінде қалдырғаннан гөрі, 2,5%-дан салым қабылдап, 8-12%-дан несие берген тиімді», – деді ол.

Сарапшының сөзінше, қазір кейбір клиенттер долларын тіпті пайызсыз ағымдағы шотта ұстап отыр, 1% тиімсіз болғандықтан. Енді бірі "қайта рейд" схемасын қолданады: долларды сатып алып, бағам айырмасынан ұтып, оны бірден Ұлттық банк операциялары арқылы теңгеге айналдырады.

> «Сондықтан әзірге жеке тұлғалар үшін теңгемен салу доллармен салудан тиімдірек», – дейді Рысмамбетов.

Ол алдағы уақытта Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесін бақылау қажет екенін айтады. Мөлшерлеме біртіндеп төмендесе, теңгелік салымның да кірісі азаяды. Бірақ жақын арада валютаға жаппай ағын күтілмейді

Экономист Арман Бейсембаев ҚДКБҚ белгілеген шекті мөлшерлеме міндетті емес, ұсыныс сипатында екенін еске салады. Банктер ставканы өз пайдасына және валюталық активтен табыс табу мүмкіндігіне қарай қояды.Ал валюталық несие беру үшін банкке табыс әкелетін валюталық актив керек. Ал ондай несиелер нарықтан іс жүзінде жоғалып кетті.

> «Бірде-бір банк сізге валюталық несие бермейді. Бергісі келсе де, сізде валюталық кіріс бар екенін дәлелдеуге тура келеді», – дейді Бейсембаев.

Оның айтуынша, экспорттаушылар валюталық несие алады, бірақ сұраныс аз. Халық 2008, 2009, 2014 және 2016 жылдардағы девальвацияның ауыр сабағын ұмытқан жоқ.

> «2008-2009 жылдарға дейін валюталық несиелер жаппай болды, өйткені өте арзан еді. Бірақ девальвация басталғанда адамдар күйіп кетті. Халық мұны есте сақтайды», – деді экономист.

Сонымен қатар, банктер әрбір депозит пен кредит үшін табыс әкелмейтін жоғары макропруденциалдық резервтерді – өтімділік жастығын, капиталдың контрциклдік буферін құруға міндетті. Бұл да валюталық өнімнің пайдасын азайтады.

> «Биыл біз теңгенің қалай нығайып келе жатқанын көріп отырмыз. Теңге нығайған кезде жылдық 3% да сізге кіріс әкелмейді, өйткені инфляциядан бөлек, валюта бағамынан да ұтыласыз», – дейді сарапшы.

Бейсембаевтың пікірінше, валюталық салымдарға қызығушылық мөлшерлемеге емес, теңге бағамына байланысты болады. Халық долларлық салымды нығайып келе жатқан теңге арзандай бастағанда ғана жаппай ашады. Оған дейін, тіпті 2,5% болса да, үлкен ағын болмайды.

---

Опубликовано: 2026-10-01T08:03:59+05:00

Обновлено: 2026-10-01T08:04:02+05:00

Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/)

Рубрики: [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстан жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstan-zhangalyqtary/)

Метки: 

---

HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-01-dollarlyq-salymnyng-oesimi-tenggeni-yghystyra-ma/

---

При использовании этого материала ссылка на источник обязательна.

---

[Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира.

Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.