---

**IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-16-zharnany-emes-kirpishti-arzandatu-kerek-pe/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page.

---

# Жарнаны емес, кірпішті арзандату керек пе?

![В Алматы лицензии на строительство или проектирование приостановили у 218 компаний](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/06/h-edited.jpg)

Премьер Олжас Бектенов ипотеканың алғашқы жарнасын түсіріңдер деп пәрмен берген жоқ. Ол қаржы реттеушісі мен министрлікке түсіру тетігін пысықтауды тапсырды. Бұл – бұйрық емес, жолын қарастыру.

[![Фото: акимат Алматы](https://bizmedia.kz/app/uploads/2026/06/h-edited-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2026/06/h-edited.jpg)Фото: акимат Алматы

## Бірақ жол – жарнада ма?

Пәтер бағасының 60 пайызы – құрылыс тауары. Соның 30 пайыздан астамы шетелден келеді. Осындайда жарнаны емес, кірпіштің өзіндік құнын түсіру керек емес пе? Ол үшін зауытқа салық жеңілдігі керек пе – осыны тарқатайық.

## Қаншасын өзіміз шығарамыз?

QazIndustry дерегі: биыл 7 айда базар 2,17 миллиард доллар. Соның 69,2 пайызын өзіміз жаптық, 30,8 пайызы импорт.Бірақ орташа есеп алдамшы. Жіліктеп қарасақ: Іргетасын өзіміз құямыз: цемент, кірпіш, бетон – 90-100 пайыз өзіміздікі. Цемент өндірісі биыл 16,6 пайызға өсті, сұраныстан асып жатыр.

Жартысын жабамыз: гипсокартон, құрғақ қоспа, арматура – 50-70 пайыз.Әрлеуі түгел шетелдікі: шыны пакет, қасбет жүйесі, жылу оқшаулағыш, лифт, сантехника, кәбіл – 80-100 пайыз импорт.Яғни қорабын өзіміз соғамыз, қымбат жабдығы – сырттан.

## Біздің тауар импортпен бәсекелесе ала ма?

**Баға жағынан:**

Цемент, кірпіш, бетон – біздікі 15-20 пайыз арзан. Жолы қысқа. Бірақ биыл цементтің өзі 45,8 пайызға шарықтап, арзандық жоғалды. Ал жылу оқшаулағыш, гипсокартон – біздікі 10-15 пайыз қымбат. Шикізаты импорт.

Сапа жағынан: ауыр тауарда – цемент, арматура – 95 пайыз тең. ГОСТ бірдей. Ал әрлеуде – кафель, ламинат, сантехника – 30-40 пайыз төмен. Дизайн, төзімділік жағынан импорт алда. Инженерлікте – лифт, сорғы – 50 пайыз төмен.

**Орташа есеп:**

Бағада 70 пайыз, сапада 60 пайыз бәсекелесеміз. Толық бәсеке – 60-65 пайыз ғана.Салдары: өзіндік құн 290 мыңнан 310 мың теңгеге көтерілді. 70 шаршы пәтерге 1,4 миллион қосылды. Оны кім төлейді? Сатып алушы.

## Неге кешігеміз? Салық жеңілдігі керек пе?

Үкімет 4 жыл бойы тыйыммен жүрді. 31 мамырда цементке 6 ай тыйым салды, баға шарықтаған соң 5 қазанда қайта ашты. Тыйым салу – оңай, зауыт салу – 3 жыл. Импорт 2020 жылы 42 пайыз еді, 2024 жылы 33 пайыз болды. 4 жылда 9 пайыз ғана түсті. Жылына 2 пайыз.

## Зауытқа не керек?

- Салық. Жер, мүлік салығынан 5 жыл босату. Қазір зауыт салынып бітпей жатып төлейді.
- Ақша. 12,6 пайыз емес, 6 пайызбен 10 жылға. База 16,25 тұрғанда 12,6 пайыз да қымбат.Сұраныс. Әкімдік 5 жылға кепілді тапсырыс – офтейк-контракт.Осы үшеуі жоқ, импорт 30 пайыздан түспейді.

## Жер мәселесі

Бұл – екінші қымбатшылық. Алматыда орталықтағы ұсыныс – 796 мың теңге, Таразда – 325 мың. Екі жарым есе айырма. Астанада Есілде – 500 мыңнан, шетінде – 300 мыңнан. Жер – пәтер бағасының 30-40 пайызы. Желісі жоқ жерді берсе, құрылысшы желіні де пәтерге қосады.

## Түйін

Жарнаны 10 пайыздан 5 пайызға түсіргенмен, пәтер арзандамайды. Адамның қарызы ғана өседі. Айлық төлем 139 мыңнан 147 мыңға өседі.Ал зауытқа жеңілдік берсе, пәтердің 60 пайыздық бөлігі 10-15 пайызға арзандайды. 20 миллиондық пәтер 2 миллионға арзандайды.Сондықтан Бектеновтың тапсырмасы жарнадан емес, кірпіштен басталуы керек еді.Ипотека жарна түскеннен емес, тауар арзандағанда қолжетімді болады

---

Опубликовано: 2026-10-16T09:37:43+05:00

Обновлено: 2026-10-16T09:37:46+05:00

Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/)

Рубрики: [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстан жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstan-zhangalyqtary/)

Метки: 

---

HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-16-zharnany-emes-kirpishti-arzandatu-kerek-pe/

---

При использовании этого материала ссылка на источник обязательна.

---

[Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира.

Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.