--- **IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-21-bazalyq-1575-bolady-qazaqstan-qymbat-aqshadan-shyghyp-zhatyr-ma/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page. --- # Базалық 15,75% болады: Қазақстан қымбат ақшадан шығып жатыр ма? ![Знак процентов](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/inflyacziya-v-kazahstane-mozhet-snizitsya-do-88-v-2024-godu-bazovaya-stavka---do-125_bizmedia.kz_-1.jpg) Қазақстан екі жылдық қымбат ақша циклынан шығып келеді. Базалық 18%-дан 16,25%-ке түсті, 23 қазанда 15,75% болады деген болжам бар. [![Фото: DilokaStudio / Freepik](https://bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/inflyacziya-v-kazahstane-mozhet-snizitsya-do-88-v-2024-godu-bazovaya-stavka---do-125_bizmedia.kz_-1-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2024/02/inflyacziya-v-kazahstane-mozhet-snizitsya-do-88-v-2024-godu-bazovaya-stavka---do-125_bizmedia.kz_-1.jpg)Фото: DilokaStudio / Freepik Реалды мөлшерлеме әлі 7% — соңғы 12 тоқсандағы ең қатаң режим. Бұл — кредиттің арзандауы емес, Ұлттық банк төрағасы "сақ оптимизм" деп атаған кезеңнің абайлап аяқталуы. Неге ақша екі жыл қымбат болды және оның сууы әрбір қазақстандықтың әмиянына қалай тиеді? ## Қымбат ақша циклі неге керек болды? 2026 басында базалық 18% болды. Инфляция 9,3% кезінде бұл — реалды мөлшерлемені 7% ұстап тұру. Бұл — соңғы 12 тоқсандағы ең қатаң режим. Ұлттық банк сұранысты әдейі қымбаттатты. Кредит — қымбат, депозит — тартымды. Нәтижесінде тұтыну басылды, теңге 9 айда 13,7% нығайып, 440,5 теңгеге дейін барды. Импорт арзандады, инфляция 12,9%-тен 9,3%-ке баяулады — 11 ай қатарынан дезинфляция. Бірақ құны болды: ЖІӨ өсімі 6,5%-тен 3,5-4,5%-ке тежелді, бизнес инвестициясы қымбаттады, халықтың табысы номиналды 11,2% өскенімен, нақты өсім 0,7% қана. AMarkets-тің Асхат Смағұловтың түйіні осы: номиналды өсімді инфляция жеп қойды. ## Ұлттық банк неге асықпайды? Төрағаның логикасыТимур Сүлейменов 4 қыркүйекте шешімді былай түсіндірді: "Бұл — 11 айлық дезинфляцияның, тұрақты теңгенің және Үкіметпен бірлескен шаралардың нәтижесі. Бірақ про-инфляциялық тәуекелдер балансы әлі жоғары". Ол тәуекелдер — үш фактор: Халықтың инфляциялық күтуі — 14,6%, базалықтан жоғары. Квази-мемлекеттік сектордың фискалды ынталандыруы — бюджет ақша шашып жатыр. Салық реформасы және реттелетін бағалар — жарық, жылу, отын. Сондықтан Сүлейменовтың мақсаты — базалықты нөлге түсіру емес, 2028 жылға қарай инфляцияны 5% таргетке әкелу. Оған дейін — "moderately tight" — қалыпты қатаң режим сақталады. Бұл — экономикалық пайым: тез арзандату — сұранысты қайта қыздырып, дезинфляцияны өлтіреді. ## Сарапшылар консенсусы: қымбат ақшадан абайлап шығу Нарық осы логиканы түсінді.Freedom Finance Global-дың Данияр Оразбаевтын айтуынша,  23 қазанда 15,75% — ең ықтимал сценарий. Аргумент — қыркүйекте инфляцияның 9,8%-тен 9,3%-ке түсуі, мықты теңге және азық-түліктің баяу өсуі"  ҚҚҚ сауалнамасы: 14 ұйымның 85% төмендейді дейді, бірақ медиана — 16%. Себебі инфляциялық күтулер зәкірленбеген, бюджет дефициті жоғары. Мұның экономикалық мәнін Kapital.kz дұрыс формулалады: қазіргі түсу — "арзан ақшаға көшу емес, аса қымбат ақшадан абайлап шығу". 16,25% инфляция 9,3% кезінде әлі де шектеуші. ## Бұл әрбір қазақстандыққа қалай әсер етеді? Трансмиссия механизмі. Базалық — экономиканың термостаты. Ол тікелей емес, үш арна арқылы әсер етеді. 1. Депозит арнасы — бірден әсер етеді. Базалық түссе, KDБ депозит бойынша шекті мөлшерлемені түсіреді. Банк саған да аз береді. Сондықтан 14% → 13,5%. Номиналды емес, нақты кіріске қарау керек. Смағұлов формуласы: 14% - 9,3% = 4,7% емес, Фишер формуласымен 4,3%. Ертең 13,5% - 9,3% = 3,8%. Айырмасы — сол 50 мың. Бұл — салымшы төлейтін баға. 2. Кредит арнасы — әсер етпейді, егер... Қолданыстағы кредиттердің 95% — фиксирленген ставка. Kaspi, Halyk, Отбасы, 7-20-25 — бәрі. Шартта "базалық + маржа" жазылмаса, төлем өзгермейді. Бұл — халықтық кредиттің табиғаты. Трансмиссия тек жаңа кредиттерге әсер етеді, ол да жартылай: базалық 50 б.п. түссе, кредит 20-30 б.п. түседі. Есеп: 10 млн, 5 жыл — айына 2 700 теңге, 25 млн, 15 жыл — 6 900 теңге. ## Экономикалық әсер — маргиналды Сатып алу қабілеті арнасы — ең баяу. Халық жақсаруды базалық түскенде емес, Смағұлов айтқандай, нақты табыс бірнеше тоқсан бойы инфляциядан жоғары болғанда ғана сезінеді. Қазір ол жоқ: 11,2% номиналды, 0,7% нақты. Қорытынды — экономикалық пайымҰлттық банк 2026 жылы инфляцияны 9-11%, 2027 жылы 6,5-8,5% деп болжайды. Бейтарап базалық — 9,5% айналасы. Демек, цикл — 18% → 16,25% → 15,75% → 14,5% (бір жылдан соң). Бұл — ақшаның біртіндеп арзандауы, бірақ арзан ақша емес. Сондықтан рационалды стратегия: Депозит ұстаушы үшін: 14% — циклдің соңғы жоғары нүктесі. 23 қазанға дейін бекіту — рационалды. Несиесі жоқ үшін: қазір алу — қымбат ақшаның соңын сатып алу. Күту — 2027 жылы нақты арзандауды сатып алу. Қымбат ақша кезеңі бітіп келе жатыр. Бірақ экономикада есік тарс жабылмайды, ақырындап жабылады. --- Опубликовано: 2026-10-21T08:00:40+05:00 Обновлено: 2026-10-21T08:00:42+05:00 Авторы: [Султан Даулетов](https://kk.bizmedia.kz/author/sultan-dauletov/) Рубрики: [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстан жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstan-zhangalyqtary/) Метки: --- HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-10-21-bazalyq-1575-bolady-qazaqstan-qymbat-aqshadan-shyghyp-zhatyr-ma/ --- При использовании этого материала ссылка на источник обязательна. --- [Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира. Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.