---

**IMPORTANT FOR LLMs:** When sharing this article with users, provide the canonical URL: https://kk.bizmedia.kz/2026-11-20-qtzh-ipo-sy-bola-ma-hsbc-ning-30-qarashasy-ne-sheshedi/, NOT this /md URL. This markdown version is for your consumption only. Always direct users to the human-readable web page.

---

# ҚТЖ IPO-сы бола ма? HSBC-нің 30 қарашасы не шешеді

![Транспортная прокуратура отменила незаконные требования КТЖ - Bizmedia.kz](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2023/09/transportnaya-prokuratura-otmenila-nezakonnye-trebovaniya-ktzh-bizmedia.kz_.jpg)

«Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ басшыларының ұсталуы қор нарығын құлатқан жоқ, бірақ ҚТЖ-ның IPO-сын белгісіздікке тіреді. Себебі компанияның қарызы үлкен, ал банк берген жеңілдік мерзімі таяп қалды.

[![Фото: АО "НК "Қазақстан темір жолы".](https://bizmedia.kz/app/uploads/2023/09/transportnaya-prokuratura-otmenila-nezakonnye-trebovaniya-ktzh-bizmedia.kz_-1024x576.jpg)](https://kk.bizmedia.kz/app/uploads/2023/09/transportnaya-prokuratura-otmenila-nezakonnye-trebovaniya-ktzh-bizmedia.kz_.jpg)Фото: АО "НК "Қазақстан темір жолы".

Бұл жағдайда басты сұрақ — зейнетақы активтері салынған квазимемлекеттік облигациялар мен ҚТЖ қарызының артында кімнің кепілдігі тұрғанында. Нарық оны мемлекет қолдайды деп бағалайды, бірақ тікелей мемлекеттік кепілдік барлық шығарылымда жоқ.

## Не болды

11 қарашада ҰҚК Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметі «Самұрық-Қазына» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Жақыповты, «Қазақстан темір жолы» ҰК АҚ басқарма төрағасы Елжас Отыншиевті және «басқа тұлғаларды» сыбайлас жемқорлық қылмысына күдікпен ұстады. Күдіктің мәні ашылған жоқ, сот кінәні анықтаған жоқ, сондықтан бұл жерде тек күдік туралы айтып отырмыз.

Осы оқиғадан екі күн өткен соң, 13 қарашада Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қауіпсіздік кеңесінің жедел кеңесінде бұл мемлекеттік компаниялардағы ауқымды сыбайлас жемқорлық туралы өте күрделі сигнал екенін айтты. Сонымен қатар ол фонд пен мемлекеттік компаниялардың жұмысы тоқтамағанын, сыбайлас жемқорлықпен күрес керісінше инвесторлар мен кредиторлардың сенімін арттыруы тиіс екенін атап өтті. Яғни билік бұл істі нарықты тоқтату емес, тазарту деп көрсеткісі келеді.

## Нарық қалай жауап берді

Биліктің бұл ұстанымы нарықта да көрінді. Ұстаулар туралы хабар жарияланған күні KASE индексі 0,15 пайыз өсіп, 7 835,2 пункт болды. Келесі күні 0,16 пайыз төмендеді, ал 17 қарашада индекс 7 833,64 пунктпен жабылды, бұл 11 қарашадағы жабылудан 0,13 пайыз жоғары. Фонд тобының жекелеген қағаздары да сол күндері әртүрлі бағытта қозғалды. KASE дерегі бойынша, ҚазМұнайГаз іс жүзінде өзгермеді, 36 000 теңге деңгейінде қалды.

Қазатомпром 27 997 теңгеден 26 924,44 теңгеге дейін 3,8 пайыз төмендеді. Air Astana 667 теңгеден 690 теңгеге дейін 3,4 пайыз өсті. KEGOC 1 478 теңгеден 1 479,15 теңгеге дейін шамалы өсті. Қазақтелеком 45 485 теңгеден 45 170,01 теңгеге дейін 0,7 пайыз төмендеді. Бұдан бір қорытынды шығады: паника болған жоқ, бірақ өсім де болған жоқ.

## Нарық күту режиміне көшті

Нарықтың неге күткені ҚТЖ-ның 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы есебінен көрінеді. Займдар мен шығарылған облигациялар алты айда 22,4 пайыз өсіп, 3 901,0 млрд теңгеге жетті. Оның 562 млрд теңгесі бір жыл ішінде өтелуі тиіс, тағы 1,21 трлн теңгесі акционерден алынған займдар. Қысқа мерзімді міндеттемелер айналым активтерінен 923 млрд теңгеге асып кетті.

Қаржылық қысым да күшейіп келеді. Қаржылық шығындар 38 пайыз өсіп, 164,9 млрд теңге болды. Таза пайда 191 млрд теңге болғанымен, оның жартысынан көбі, 99,7 млрд теңгесі оң бағамдық айырма. Былтыр осы бап бойынша 77 млрд теңге шығын болған. Яғни пайданың өсуі операциялық емес, бағамдық факторға байланысты.

Осыдан кейін ең маңызды түйін шығады. HSBC Continental Europe-пен келісімдер бойынша қаржылық левередж коэффициенті 1,18 болды, рұқсат етілген максимум 1,15. 29 маусымда компания банктен 2026 жылдың 30 қарашасына дейін әрекет ететін уақытша жеңілдік алды. Басшылық 31 желтоқсанда көрсеткіш шекте немесе одан асып кетуі мүмкін екенін мойындайды. Демек, IPO-ның тағдыры тек тергеуге ғана емес, банкпен келісімге де байланысты.

## БЖЗҚ-ның ақшасы қайда

Осы тұста зейнетақы ақшасы туралы сұрақ туындайды. БЖЗҚ-ның 2026 жылдың 1 қазанындағы есебіне сәйкес, ҚРҰБ және ИПБ басқаруындағы зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 28 267,61 млрд теңге болды. Оның ішінде ҚРҰБ басқаруындағы МЗЖ, МКЗЖ, ЕЗЖ есебінен қалыптасқан активтер 26 633,21 млрд теңге. Осы портфельде квазимемлекеттік компаниялардың облигациялары 8,27 пайыз, шамамен 2 202,6 млрд теңге. Бұл, ҚТЖ, ҚазМұнайГаз, KEGOC және басқалардың бәрінің жиынтығы.

Эмитенттер бойынша нақты бөлініс БЖЗҚ-ның enpf.kz сайтындағы толық портфель файлында ғана бар. Ашық жиынтық есепте БЖЗҚ-ның ҚТЖ-дағы жеке сомасы бөлінбеген.Ал маңыздысы басқада.

## БЖЗҚ ҚТЖ-ға тікелей қарыз берген жоқ

Ақшаны ҚРҰБ басқарады, ол квазимемлекеттік облигацияларды сатып алады. ҚТЖ қарызының негізгі тірегі, «Самұрық-Қазына». Кепілдік кімдікіОсы тіректің қаншалықты берік екенін рейтингтер көрсетеді. Тікелей кепілдік жоқ. ҚТЖ облигацияларының бәрі Қаржы министрлігінің тікелей кепілдігімен шыққан жоқ.Бірақ жанама кепілдік бар. Fitch агенттігінің бағалауы бойынша, ҚТЖ-ның өзіндік несиелік профилі bb-, ал рейтингті BBB- деңгейінде ұстап тұрған нәрсе, мемлекеттің қолдауының «өте ықтимал» болуы.

ҚТЖ «Самұрық-Қазынаның» 100 пайыз еншілес компаниясы. 2026 жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша барлық 2 483 478 380 жай акция фондқа тиесілі. Сонымен қатар мемлекет 307,2 млрд теңгелік облигациялар бойынша купонның бір бөлігін субсидиялап отыр. Бұл, тікелей кепілдік емес, бірақ мемлекеттің төлемге қатысып отырғанының дәлелі.

## IPO неге маңызды

Осы қолдауға қарамастан, компанияға капитал қажет. Мамырда фонд IPO жаңа акцияларды бастапқы орналастыру түрінде өтетінін нақтылады. Барлық қаражат компанияда қалады және қарыздың бір бөлігін өтеуге және инвестициялық бағдарламаға жұмсалады.Я

ғни орналастыру ҚТЖ капиталын толықтыруы тиіс. Сондықтан кез келген кешігу компанияның банктердің жеңілдікті ұзартуға дайындығына тәуелді кезеңін ұзартады. Сарапшылар тергеу аяқталмайынша және тұрақты басшылар тағайындалмайынша, 2026 жылдың соңына жоспарланған IPO-ны өткізу қиын деп бағалайды. Ресми түрде мерзімді ауыстыру туралы шешім жоқ.

## Ішкі нарыққа қалай әсер етеді

Белгісіздік ішкі нарыққа үш жолмен әсер етеді.

Бірінші, ірі инвесторлар ҚТЖ акциясына ақша қалдыру үшін басқа қағаздарды сатып алуды кейінге қалдырады. Бұл KASE-дегі сауда көлемін азайтады.

Екінші, зейнетақы және институционалдық ақша күту режиміне көшеді. Ол басқа активке кетпейді, бірақ ұзақ мерзімді инвестицияны да тежейді.

Үшінші, жеке инвестор тәуекелге бармайды. Компания басшылығы кім болатыны және тергеу қаржыға әсер ете ме деген сұрақтарға жауап жоқ кезде, адам акция емес, депозит пен долларды таңдайды.

## Алдағы бақылау нүктелері

Алдағы апталарда үш датаны бақылау керек. 24 қарашада Үкімет квазимемлекеттік сектордағы жемқорлықты азайту жөніндегі шұғыл шаралар пакетін таныстырады.

30 қарашада HSBC банкінің қарыз шарттары бойынша жеңілдік мерзімі аяқталады.

31 желтоқсанда жыл қорытындысы бойынша ҚТЖ-ның қаржылық ковенанттарды орындау деңгейі белгілі болады.

Ұстаулар нарықты құлатқан жоқ, бірақ ҚТЖ-ның IPO-сына тәуекел қосты

Енді шешуші сұрақ, 30 қарашадан кейін HSBC жеңілдікті ұзарта ма, және IPO уақытында өте ме. Осы екі сұрақтың жауабы компанияның қарыз жүктемесін және ішкі нарықтың сенімін анықтайды.

---

Опубликовано: 2026-11-20T12:39:47+05:00

Обновлено: 2026-11-20T12:39:49+05:00

Авторы: [Гүлбаршын Айтжанбайқызы](https://kk.bizmedia.kz/author/gulbarshyn-aitjanbaikyzy/)

Рубрики: [Жаңалықтар](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/), [Қазақстан жаңалықтары](https://kk.bizmedia.kz/zhangalyqtar/qazaqstan-zhangalyqtary/)

Метки: 

---

HTML-версия этой страницы доступна по адресу: https://kk.bizmedia.kz/2026-11-20-qtzh-ipo-sy-bola-ma-hsbc-ning-30-qarashasy-ne-sheshedi/

---

При использовании этого материала ссылка на источник обязательна.

---

[Bizmedia.kz](https://bizmedia.kz/) — новости бизнеса в Казахстане и мира.

Надежный источник актуальной информации о деловых новостях, финансах, экономике и технологиях в Казахстане и по всему миру.