Егер инфляция тұрақты бәсеңдеуді көрсетпесе, реттеуші ақша-кредит және макропруденциалдық жағдайларды қатайтуға дайын. «Атап айтқанда, базалық мөлшерлемені арттырудың, АЕК ұлғайтудың, сондай-ақ алтын сатып алуды айналауды қоса алғанда, артық өтімділікті қосымша қысқартудың орындылығы қаралатын болады», — деп хабарлады Ұлттық банкте.
Бұған дейін қазақстандықтарға жыл сайынғы табыстың өсімін «инфляция + 2-3%» деңгейінде қамтамасыз етуге уәде берілген болатын. Үкімет халықтың табысын арттыру жөніндегі тиісті жоспарды бекітті.
Айта кетейік, Ұлттық банк ЕДБ үшін ең төменгі резервтік талаптардың (ЕТР) мөлшерін өзгертті.
- Бірінші кезеңде 2025 жылғы қыркүйекте теңгелік міндеттемелер бойынша резервтік талаптар 3,5% -ға дейін, валюталық міндеттемелер бойынша 10% -ға көтерілді.
- Екінші кезеңде 2026 жылғы сәуірде валюталық міндеттемелер бойынша АЕК 12% -ға дейін өседі. Үшінші кезеңде 2026 жылғы қыркүйекте теңгелік және валюталық міндеттемелер бойынша АЕК тиісінше 5% және 15% құрайды.
- Бұған дейін Ұлттық банк басшысы Тимур Сүлейменов банктер ең төменгі резервтік талаптардың қатаңдатылуынан шамамен 450-500 млрд теңге жоғалтатынын хабарлаған болатын.
Бұдан басқа, қарыз алушылардың борыштық жүктемесіне қойылатын талаптарды қатаңдатуды, капиталдың секторалдық контрциклдік буферін жандандыруды және тұтыну заемдары бойынша ГЭСВ реттеуді қоса алғанда, тұтыну кредитін тежеуге бағытталған макро- және микропруденциалдық шаралар күшейтілуі мүмкін.
«Аталған құралдарды кешенді қолдану инфляциялық қысымды шектеуге, инфляциялық күтулерді тұрақтандыруға және халықтың кірістері мен жинақтарының құнсыздануына жол бермеуге бағытталған», — деп түсіндірді бас банкте.
Тағы не өзгереді
Халық табысының «инфляция + 2-3%» деңгейінде өсуін қамтамасыз ету үшін Ұлттық банк өз өкілеттіктері шеңберінде теңгеге деген сенімді қолдау үшін біркелкі қатаң ақша-кредит саясатын (ЖКП) жүргізетін болады. Бұл шаралар 2026-2028 жылдарға арналған макроэкономикалық тұрақтандыру және халықтың әл-ауқатын арттыру жөніндегі үкіметтің, Ұлттық банктің және ЖРҚРА бірлескен іс-қимыл бағдарламалары шеңберінде көзделген. Аталып өткендей, БЖК негізгі құралы базалық мөлшерлеме болып қала береді. «Базалық мөлшерлемеге жақын нарықтық пайыздық мөлшерлемелерді ұстап тұру тұрақты қолжетімділік операциялары, депозиттік аукциондар және Қазақстан қор биржасында (KASE) жасалған бір күндік РЕПО операциялары бойынша орташа алынған пайыздық мөлшерлемені білдіретін TONIA индикаторына бағдарлау арқылы қамтамасыз етіледі», — деп толықтырды Ұлттық банкте.
Бір мезгілде банк жүйесіндегі артық өтімділікті қысқарту бойынша шаралар қабылданады, оның ішінде АЕК кезең-кезеңімен арттыру, ҚРҰБ қысқа мерзімді ноталарын шығаруды кеңейту, сондай-ақ тазартылған алтынды сатып алу арқылы эмиссияны стерильдеу. Бұл құралдар инфляциялық қысымды шектеуге және инфляциялық күтулерді төмендетуге бағытталған.
