Біздің ел Visual Capitalist сарапшылары жасаған жаңа жаһандық рейтингте 36-шы орынды сенімді иеленді. Демек енді алдыңғы қатарлы елулік емес, қырық елдің қатарындамыз.
Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалауы бойынша сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша ЖІӨ көрсеткіші әр түрлі елдер экономикаларының мөлшерін неғұрлым дәл салыстыруға мүмкіндік береді, өйткені мемлекеттер ішіндегі баға деңгейін ескереді.
Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бір ақша сомасына қанша тауарлар мен қызметтерді сатып алуға болатынын ескере отырып, елдердің экономикаларын салыстыру тәсілі. Бұл жағдайда САҚТ (Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі) көрсеткіші бірінші кезекте бағадағы айырмашылықты ескереді, бұл өз кезегінде жұмсалған ақша сомасын ғана емес, экономиканың нақты мөлшері мен өндіріс деңгейін көрсетуге мүмкіндік береді.
Қазақстанның ұстанымдары
Қазақстан сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша есептелген жалпы ішкі өнім көрсеткіші бойынша әлемнің ірі экономикаларының рейтингінде 36-орынды иеленді. Оның экономика көлемі шамамен 973 млрд долларға бағаланды.
Жалпы әлемдік есепте біздің еліміз экономикасы шамамен 988 млрд долларды құрайтын Сингапур мен 949 млрд долларлық көрсеткішпен Румыния арасында орналасқан.
Сондай-ақ Қазақстан осы көрсеткіш бойынша БАӘ, Нидерланды, Колумбия және Оңтүстік Африка Республикасы сияқты елдермен қатар тұр.
Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша есептелген ЖІӨ деңгейі бойынша ТМД кеңістігінде Қазақстан тек Ресейден кейін екінші орында (жалпы есепте 4-орын).
Олардың соңынан Өзбекстан (55-орын), Беларусь (64-орын), Әзірбайжан (73-орын), Армения (111-орын), Қырғызстан (118-орын) және Тәжікстан (120-орын) тұр.
Әлемдік көшбасшылар мен аутсайдерлер
Бүгінде әлемдік экономиканың жалпы көлемі жоғарыда аталған көрсеткіш бойынша 219,2 трлн долларға жетті, бұл ретте жаһандық ЖІӨ-нің жартысына жуығы Азия елдеріне тиесілі.
Осыған орай, «Visual Capitalist» сарапшыларының болжамына сәйкес, бүгінде Қытай ЖІӨ көрсеткіші бойынша әлемдік көшбасшы.
Екінші орында экономикасы 31,8 трлн доллар болатын Америка Құрама Штаттары, үшінші орында 19 трлн доллардан асатын Үндістан тұр.
Әлемнің ірі экономикаларының ондығына сондай-ақ Ресей, Жапония, Германия, Индонезия, Бразилия, Франция және Ұлыбритания кіреді. Сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша есептелген ЖІӨ көрсеткіші бойынша жаһандық рейтингті Маршалл аралдары, Науру және Тувалу жабады.
Сарапшылар құрғақ валюта бағамына емес, нақты ішкі бағаға — ел ішінде қанша нақты тауар мен қызмет өндіруге және сатып алуға болатындығына қарады деген сөз.
Жаңалық жалпы жағымды
Бірақ оны дұрыс оқысаңыз, жоғары күтулер бірден жерге түседі. Қазақстанның ЖІӨ (ЖЖҚ) бойынша әлемнің 40 экономикасының қатарына кіруі — елде тауарлар мен қызметтердің едәуір көлемі құрылатынын, ал экономиканың шағын ауқымнан асып түскенін білдіретін көрсеткіш масштаб.
Бұл жерде Орталық Азиядағы көшбасшылық та заңды, мұны Visual Capitalist сарапшылары ғана емес, Еуразиялық даму банкінің сарапшылары да өз баяндамаларында атап өткен.
Алайда бір нюанс бар — ішкі көлемін жақсы көрсетеді, бірақ оның жаһандық нарықтағы нақты күшіне тең емес. Сингапур, Нидерланды немесе БАӘ сияқты елдермен айырмашылық кіріс деңгейі бойынша да, технологиялығы бойынша да, әлемдік саудадағы экономика рөлі бойынша да байқалады. Шынымен де қуанатын нәрсе бар — біз өте жақсы өсіп кеттік, ал енді терең өсу керек — қосылған құны жоғары өнім өндірісіне және оны әлемдік нарыққа экспорттауға. Сонда рейтингтегі орнын емес, нақты экономикалық ықпалын мақтан етеміз.
