Таяу Шығыста жалғасып жатқан эскалация кезінде мұнай күрт қымбаттады.
Дүйсенбі күні 9 наурызда мұнай бағасы 20% -ға өсіп, 2022 жылғы шілдеден бастап максимумға жетті, деп хабарлайды Reuters. Таяу Шығыстағы қақтығыс бірқатар ірі мұнай өндірушілерді жеткізуді қысқартуға мәжбүрледі, ал Ормуз бұғазының ұзақ уақыт жабылу перспективасы нарықтарда алаңдаушылық туғызады.
Иран мен Кувейт мұнай өндіруді қысқарта бастады, ал Катар сұйытылған табиғи газ жеткізуді қысқарды. Ирактың ірі кен орындарында, Reuters дереккөздерінің мәліметінше, өндіріс 70% -ға төмендеді. Сарапшылардың пайымдауынша, БАӘ мен Сауд Арабиясы да өндірісті азайтуға мәжбүр болады. Бұл мұнай бағасының ұзаққа созылуына алып келеді.
«Менің ойымша, мұнай қоймаларының тез толтырылуына байланысты Таяу Шығыстағы өндірушілер өндірісті қысқартуда деген жаңалықта баға көтерілді. Бұдан әрі бәрі де ақыр соңында ұңғымаларды тоқтатуға тура келетініне байланысты болады, бұл тек өндірісті одан әрі төмендетіп қана қоймай, жанжал аяқталғаннан кейін оның қалпына келуін баяулатады. Бұл бағаны жоғары деңгейде әлдеқайда ұзақ ұстап тұрған болар еді», — деп түсінік берді ANZ-дің шикізат тауарлары жөніндегі аға стратегиялық талдаушысы Дэниел Хайнс.
Иранның өңір елдерінің мұнай инфрақұрылымына шабуыл жасауды жалғастыруы жағдайды ушықтырып отыр, бірақ бұған дейін ел билігі көрші мемлекеттерге шабуыл жасаудан бас тартатынын мәлімдеген болатын. Ормуз бұғазының ұзақ уақыт жабылуы және АҚШ-тың әскери операциясының ұзаққа созылған қақтығысқа өтуі туралы қауіптер де мұнай бағасының өсуіне ықпал етеді.
ҚР Ұлттық банкінің басшысы Тимур Сүлейменов әскери қақтығыстарға жол беруге болмайтынын бірден атап өтті. Бірақ олардың экономикалық салдары бар. Қазақстан үшін де олар оң болуы мүмкін. Аймақ елдеріндегі шабуыл салдарынан мұнай бағасы қымбаттады. Қазақстандық бюджет пен Ұлттық қордың едәуір бөлігін мұнай экспорты қалыптастыратындықтан, мұнайдың жоғары бағасы Қазақстанға үлкен пайда әкелуі мүмкін.
«Бұл бір мезгілде болмайтыны анық, мұнай нарығы алдын ала келісіледі, яғни мұнда да көп нәрсе жоғары бағалар кезеңінің қаншалықты ұзаққа созылатынына, бұл әскери жанжалдың қаншаға созылатынына байланысты болады. Егер мұнай бағасы жоғары болса — бұл экспорттық түсім көп дегенді білдіреді — бұл нарықтағы валюта ұсыныстары көп дегенді білдіреді, демек теңге өзгелер тең болған кезде неғұрлым тұрақты болып табылады. Сондықтан біз теңге бағамының әлсіреуі үшін қандай да бір алғышарттарды көріп отырған жоқпыз және оны таяу уақытта қандай да бір күйзеліс болмағанда осы диапазондарда көреміз», — деді ол.
Сондай-ақ осы тұрғыда Сүлейменов теңге бағамының әлсіреуі үшін ешқандай алғышарттар көріп отырған жоқ.
