Сарапшылар кейде 2-3 пайыздық инфляцияның құшағынан пайданы суырып алуға болатынын, 5 пайыздық инфляцияның да пайдалы екенін айтады. 12-15 пайыздық инфляция төтеп бере алатын жаңа норма, 20 пайыздық инфляцияда шегінерге орын қалдырмай деген мәселе сарапшыларды жиі алаңдатады.
Қазақстандық миноритарлық акционерлер қауымдастығында (QAMS) елдегі 2000 жылдан бастап соңғы 26 жылдағы инфляция кестесі зерттелді. ХХІ ғасырдағы инфляцияның орташа арифметикалық көрсеткіші бүгінгіден әлдеқайда төмен болып шықты: 8,4%. Ал медиандық инфляция одан да төмен: жылына шамамен 7,75%. — 7,5-8,5% — бұл Қазақстанның шикізат экономикасы үшін ұзақ қашықтықтағы «қалыпты» инфляция, — деп қорытындылады QAMS.
Қазақстандық миноритарлық акционерлер қауымдастығында (QAMS) елдегі 2000 жылдан бастап соңғы 26 жылдағы инфляция кестесі зерттелді. ХХІ ғасырдағы инфляцияның орташа арифметикалық көрсеткіші бүгінгіден әлдеқайда төмен болып шықты: 8,4%. Ал медиандық инфляция одан да төмен: жылына шамамен 7,75%. — 7,5-8,5% — бұл Қазақстанның шикізат экономикасы үшін ұзақ қашықтықтағы «қалыпты» инфляция, — деп қорытындылады QAMS.
Өзінің соңғы шолуында Halyk Finance талдау орталығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша инфляцияны бағалайды және 2026 жылға болжамдарын бөліседі. Қаржыгерлердің айтуынша, желтоқсан айында бағаның өсуі 0,9% -ға дейін жеделдеді, бірінші кезекте азық-түлік бағасының бір айда 1,2% -ға қымбаттауы есебінен. Бұл 2025 жылдың екінші тоқсанынан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Halyk Finance болжамы бойынша, 2026 жылы жақсы жаққа қарай күрт өзгерістер күтудің қажеті жоқ. Инфляция екі таңбалы болып қалады.
Қаржыгер Мұрат Темірхановтың айтуынша, елдегі аздаған инфляция — бұл қалыпты жағдай және ол экономикаға қажет. Жоғары инфляция халықтың сатып алу қабiлетiнiң төмендеуiне, жинақ ақшаның құнсыздануына және теңсiздiктiң өсуiне алып келедi.
Оның әлемге ортақ үлгісі де жоқ
Әрбір ел экономикалық ресустары арқылы нарыққа әсерін төмендетуге тырысады. Әр елдің инфляцияға ықпал ету тетігі әртүрлі. Инфляцияның қалыпты деңгейден шығып кетуі экономикалық жүйедегі қателіктердің кері жаңғырығы.
«Екі мәселені бір тақырып етуіміздің еш құпиясы жоқ. Екеуі бір-біріне байланған құралдар, тиісінше оларды бөліп қарамай, ортақ сараптау тиімдірек» дейді Мұрат Темірханов.
Халықаралық экономикалық зерттеулерге сәйкес дамыған нарықтық экономикаларда инфляция 2% деңгейінде болуы тиіс
Осы елдердің орталық банктері дәл осы деңгейге жетуге ұмтылады. Дамушы елдерде инфляцияның барабар деңгейі неғұрлым жоғары деңгейде болуы тиіс. Ресейде олардың орталық банкі мақсатты деңгейді 4% етіп белгіледі. «Ұлттық банк өзінің жеке есептеріне сүйене отырып, инфляцияның мақсатты деңгейін 5% деп белгіледі. Мен Ұлттық банктің осындай шешімімен толық келісемін. 5%-дан асып кеткен инфляция Қазақстан экономикасы үшін зиянды», дейді М. Темірханов.
