Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНДРА) «Сақтандыру секторының 2026 жылға арналған қадағалау саясатының негізгі басымдықтарын» әзірледі.
Реттеуші атап өткендей, құжат қадағалау процесінің тиімділігін арттыруға, сондай-ақ оның іс-қимылының ашықтығы мен болжамдылығын күшейтуге бағытталған.
ҚНДРА хабарлағандай, жұмыс 2026 жылғы 10 ақпанда Үкіметтің кеңейтілген отырысында айтылған мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін жүргізілуде. ҚР Ұлттық банкімен бірлесіп 2030 жылға дейін сақтандыру нарығын дамыту бағдарламасын әзірлеу және сақтандыру қызметі туралы жаңа заң жобасын дайындау жоспарлануда.
Реттеушінің ұсынысы бойынша, болашақ бағдарламаның негізгі мақсаты — ең алдымен тәуекелдер мен қаржылық міндеттемелердің едәуір бөлігі қазір мемлекетке тиесілі салаларда экономиканы дамытуға сақтандыру секторының үлесін күшейту.
Басымдықтар арасында мыналар белгіленген:
• сақтандырудың міндетті түрлерін кеңейту;
• сақтандыру нарығының инфрақұрылымын жетілдіру;
• саланы цифрлық трансформациялау;
• жинақтаушы және инвестициялық сақтандыруды дамыту;
• лицензиялау рәсімдерін оңайлату;
Solvency II қағидаттарын қоса алғанда, заңнаманы халықаралық практикаға сәйкес келтіру.
Сонымен қатар, реттеуші сақтандыру компанияларын қадағалау моделін өзгертпек. Халықаралық сақтандыруды қадағалау қауымдастығының халықаралық стандарттары мен қағидаттарына негізделген интеграцияланған жүйені енгізу жоспарлануда.
«Агенттік Insurance Core Principles қағидаттарына, Solvency II директивасының және ХҚЕС 17 стандартының талаптарына негізделген қадағалаудың жаңа интеграцияланған моделін енгізу бойынша жұмыс істейтін болады», — делінген хабарламада.
Қолданыстағы SRES (Supervisory Risk Evaluation System) жүйесі шеңберінде жыл сайын сақтандыру ұйымдарының тәуекелдерін бағалау жүргізілетін болады. Бұл ретте клиенттердің шағымдарының көрсеткіштері бірінші рет елеулі фактор болады.
Жаңа Салық кодексінің қабылдануына байланысты ЖРҚРА қосымша өкілеттіктер алды. Реттеуші енді ХҚЕС 17 стандарты бойынша сақтандыру міндеттемелерін бағалауға және олардың құрылымына қойылатын талаптарды, сондай-ақ оларды есептеу әдістемелерін, келісу тәртібі мен мерзімдерін бекітеді.
2026 жылы алғаш рет сақтандыру компанияларының әдістемелері белгіленген талаптарға қаншалықты сәйкес келетіндігіне және олардың міндеттемелерді автоматтандырылған бағалауға көшуге дайын екендігіне талдау жүргізу жоспарлануда.
Қадағалау саясатының жеке блогы тұтынушыларды қорғауға қатысты.
Реттеуші мінез-құлықтық қадағалауды, яғни сақтандырушылардың клиенттермен қалай жұмыс істейтінін бақылауды күшейтуге ниетті.
«Мониторинг үшін сақтандыру ұйымына шағымдардың жол берілетін деңгейінің және сақтандыру сыйлықақылары мен төлемдер теңгерімсіздігінің жаңа белгіленген индикаторлары пайдаланылатын болады», — деп нақтылады агенттік,
Реттеушінің бағалауы бойынша, белгіленген шараларды іске асыру нарық қатысушыларына бақылауды күшейтуге және елдің қаржы жүйесіндегі сақтандыру секторының рөлін арттыруға тиіс.
Құжаттың толық мәтіні Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің ресми сайтында орналастырылған.
