Экономист Алмас Чукин әлеуметтік желідегі парақшасында 2026 жылғы қаңтарда бюджет кірістері 2025 жылғы сол аймен салыстырғанда 14% -ға төмендегенін, экономиканың әлсіреуіне қандай факторлар себеп болғанын таратып жазды.
Оның айтуынша, басты фактор — Ұлттық қордан бөлінетін трансферттер. Өткен қаңтар айында ҰҚ-дан 550, ал бұл ретте 230 млрд теңге ғана тартылды. Алайда, егер трансферттер 320 млрд-қа қысқарса, ал кірістердің жалпы төмендеуі тек 200 млрд-қа жуық теңгені құраса, «меншікті кіріс базасы қалған трансферттердің жартысына жуығын өтеді» деген сөз. «Бұл құрылымдық тұрғыдан маңызды белгі», — деп есептейді сарапшы.
2026 жылғы қаңтарда салық түсімдері жылына 20% -ға артып, жоспардан 10% -ға асып түсті. «Әсіресе, заңды тұлғалардан алынатын табыс салығы бойынша өсім байқалады. Бұл жыл соңындағы жақсы нәтижелерді немесе ҚҚС өсімі алдындағы жыл соңындағы өсімді білдіруі мүмкін, дейді сарапшы.
Сарапшының айтуынша, табыстың төмендеуі — экономиканың әлсіреуі емес, фискалдық саясаттың өзгеруі.
«Егер 2026 жылы салықтардың өсуі кезінде Ұлттық қорды шектеулі пайдалану сақталса, бұл бюджет моделін біртіндеп қалыпқа келеді деген үміт бар» дейді сарапшы. .
ҚҚС және КТС арқасында республикалық бюджет кірістерді 1,4 трлн теңгеге ұлғайтты.
S&P Global Ratings рейтингтік агенттігі Қазақстанның ұзақ мерзімді егеменді кредиттік рейтингін BBB- деңгейінде растады, ол алдағы жылдары фискалдық шоғырлануды жалғастыруға қатысты болжамдарды көрсетеді.
