Таяу Шығыстағы жағдайға байланысты мұнай бағасының өсуі теңге үшін жағымды: экспорттық түсімдер ұлғаюда, бұл уақыт өте келе ішкі нарықта шикізат экспорттаушылар тарапынан доллар ұсынысының өсуіне алып келеді.
Сарапшы Мақсат Халықтың айтуынша, геосаяси шиеленістің күшеюі әдетте тәуекел-off режимін бірден іске қосады:
- долларға және қорғаныс активтеріне сұраныс артады, EM-валюталардағы позициялар қысқарады, құбылмалылық артады.
- Сондықтан қысқа мерзімді динамикада USDKZT жұбы тәуекелден қашу факторына сезімтал болуы мүмкін, ал мұнайдың оң әсері кейінірек пайда болуы мүмкін.
Бұл ретте бағамға ішкі факторлар — жергілікті валюта нарығындағы сұраныс пен ұсыныс теңгерімі, ҚРҰБ операциялары және МКК мен экспорттаушылардың экспорттық түсімі шеңберінде сату көлемі, күтулер мен макростатистика, монетарлық және фискалдық саясат айқындаушы әсер етеді. «Бұл iске асырылатын инфрақұрылымдық және инвестициялық жобалардың сметалық құнының өсуiн, импорттық жабдықтар мен құрылыс материалдарының қымбаттауын, сондай-ақ сыртқы келiсiм-шарттарға қызмет көрсетуге арналған шығындардың артуын бiлдiредi. Нәтижесінде қосымша қаржыландыруға қажеттілік артады, жобалардың рентабельділігі төмендейді және бюджет пен квазимемлекеттік секторға жүктеме артады. Кең ауқымда бұл инвестициялық бағдарламаларды іске асыруды баяулатуы және экономикалық өсу қарқынын шектеуі мүмкін» дейді Мақсат Халық.
Сарапшы атап өткендей, бүгінде Қазақстан Иранмен сауда-саттыққа аз тәуелді. Негізгі логистикалық және сауда ағындары Қытай мен Кавказ елдері, ең алдымен Әзірбайжан арқылы құрылған. Мұндай әртараптандыру қақтығыс одан әрі өршіген жағдайда да әлеуетті тәуекелдерді төмендетеді.
Оның айтуынша, Біріккен Араб Әмірліктері мен Катарды қоса алғанда, Парсы шығанағы елдері осал болып қалуда.
«Олардың азық-түлік қауіпсіздігі көбінесе теңіз тасымалына байланысты. Ормуз бұғазы жабылған жағдайда елеулі іркілістер болуы мүмкін, бұл қазірдің өзінде жергілікті тұрғындар арасында алаңдаушылық тудырып отыр. Сондай-ақ, Орталық Азия елдері — Түрікменстан және Тәжікстан сауда бағыттары бойынша Иранмен тығыз байланысты», деп атап өтті сарапшы.
Осылайша, Иран төңірегіндегі жағдайдың шиеленісуіне қарамастан, Қазақстан салыстырмалы түрде тұрақты жағдайда қалып отыр. Қайта құрылған логистикалық тізбектер және иран импортына тәуелділіктің төмендеуі қақтығыстың ықтимал экономикалық салдарын барынша азайтуға мүмкіндік береді.
