Taldau Talks подкастының барысында Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ТҚДРА) басшысы Мәдина Әбілқасымова банктердегі активтердің төмендеуіне түсінік берді:
- 80% қазақстандықтардың депозиттеріне тиесілі,
- бірақ $10 млрд. мөлшеріндегі қарыздар шетелдегі қосымша көздерге айналды
Оның айтуынша, банктер 7 трлн теңге көлеміндегі стресстік активтерді есептен шығарды. Бұдан басқа, бұрын банктер шетелдік нарықтарға неғұрлым белсенді шығып, еурооблигациялар шығарып, валютамен заемдар тартатын.
Әбілқасымованың айтуынша, қазір банктерді қорландырудың негізгі базасы — 80% депозиттер құрайды. Алайда соңғы екі жылда банктер еурооблигациялар нарығына белсенді түрде орала бастады, яғни валютада борыштық қағаздар шығара бастады. Реттеуші басшысы банк жүйесінің активтерін ұлғайту үшін депозиттерден басқа пассивтер жағындағы теңгерімді кеңейту қажеттігін атап өтті.
«Қазір, өткен жылы — 2024-2025, егер жиынтығында $10 млрд болса, банктер түрлі нарықтарға бондтар орналастырды. Онда бізде панда-бондтар да, еурооблигациялар да болды — $10 млрд баламасында, долларлық көріністе жаңа қарыз тартылды. Бұл банктердің теңгерімін және тиісінше валюталық несиелерді көбірек беру мүмкіндігін арттырады», — деп атап өтті реттеуші басшысы.
Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, Ұлттық банк бұдан екі жыл бұрын Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының қаражатын банктік облигацияларға инвестициялау бағдарламасын іске қосқан. Ол бойынша барлығы 500 млрд теңге қарастырылған. Алайда инфляцияның жоғары болуынан бұл қаржыландыруға деген сұраныс жоғары болмай шықты және банктер 220 млрд теңгеге ғана облигациялар шығарды.
Бұл ретте жаңа валюталық қарыз алу банктерге валюталық теңгерімсіздік туындамай валюталық кредит беру көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Подкаст барысында Әбілқасымова сондай-ақ тұтынушылық несиелер бойынша ең жоғарғы мөлшерлемелер орташа нарықтық мәндерге сүйене отырып анықталуы мүмкін екенін хабарлады.
