Қазақстанда ең төменгі жалақыны (ЕТЖ) қазіргі 85 000 теңгеден 150 000 теңгеге дейін (екі есеге жуық) арттыру мәселесі қарастырылып жатыр.
Бұл туралы 2026 жылдың сәуір ортасында Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин мәлімдеді.
Ал бүгін әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев ең төменгі жалақының бірден 150 мың теңгеге дейін көтерілгенін растай алмайтынын айтып, мұндай өсімнің ықтималдығын атап өтті. Оның айтуынша, ең төменгі жалақы ақырындап өсуі тиіс.
Оның айтуынша, ең төменгі жалақыны көтеру керек, себебі ол тұрақты өсетін орташа және орташа жалақыдан қалыс қалмауы тиіс. Ол атап өткендей, АЕМ белгілі бір ауқымда осы көрсеткіштерге пропорционалды түрде көбеюі тиіс.
«Біз есептеудің бес нұсқасын бердік: 90 мың, 95 мың, 100 мың теңге, яғни бес нұсқасын бердік. Әдістеме жан-жақты санауға мүмкіндік береді. Біз бұл әдістемені Ұлттық экономика министрлігінің қарауына жібердік. Бізге енді экономикалық блок өлшемді анықтау және белгілеу үшін қандай есеп бойынша бара жатқанымызды айтуы тиіс», — деді Ертаев.
Еңбек министрлігінде толықтырып кеткендей, әдістемені пысықтағаннан кейін ең төменгі жалақының нақты мөлшері анықталады. Құжат үкіметтің, Ұлттық банктің және Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің іс-қимыл жоспары шеңберінде жыл соңына дейін дайындалуы тиіс.
Ертаев сондай-ақ әдістеме Халықаралық еңбек ұйымының ұсынымдарын ескере отырып әзірленгенін, оған сәйкес ең төменгі жалақы орташа және орташа жалақыдан қалмауы тиіс екенін атап өтті. Қазақстан тиісті келісімді өткен жылдың соңында ратификациялады.
Соңғы шешімді ел бюджетін қалыптастыратын үкіметтің экономикалық блогы қабылдайды.
Кешенді бағдарламаға бюджеттік қызметкерлердің жалақысын арттыру енгізілуі мүмкін. Нақты шаралар мамыр айында таныстырылады.
Экономистердің пайымдауынша, бұл шешім уақытша шешім. Көптеген жұмыс берушілер еңбекақы қоры мен әлеуметтік төлемдердегі салықтарды үнемдеу үшін өз қызметкерлеріне ең төменгі жалақыны төлейді.
Ұлттық статистика бюросы 3 сәуірде 2025 жылдың алдын ала қорытындылары бойынша халықтың нақты кірістерінің индексін жариялады, оған сәйкес қазақстандықтардың нақты кірістері инфляцияны ескере отырып, 1,1% -ға төмендеді (кірістердің номиналды өсімі 10,2%құрады). Жан басына шаққандағы орташа табыс 238 070 теңгені құрады.
150 мың теңгелік жалақы азаматтардың табысының төмендеуін тоқтата алмайды
Себебі қазақстандықтардың шығыстары кірістерден жылдам өседі Бірақ қанша қазақстандыққа көтерілетіні әлі есептелген жоқ. шен білмейді — әзірге есептеген жоқ. Бұл шешім тек мемлекеттік деңгейде ғана емес, жұмыс берушілермен де талқыланатыны айтылып жатыр
Мысалы, сарапшы Олжас Мамадәлінің айтуынша, үкімет бюджет қызметкерлерінің жалақысын көтере алады. Оның пайымдауынша, биліктің пікіріне екі фактор әсер еткен. Бір жағынан — ел дағдарысқа қарай қозғалуда — ЖІӨ, яғни экономика өсуде, ал азаматтар кедейленуде.
Бірақ
Ал бизнеске ондай талап қоюға құзіреті жоқ. Егер бұл талап бәріне ортақ болса, ШОБ жұмыскерлердің жартысын қысқартып, қалғандарын екі есе жұмыс істеуге мәжбүрлейді. Сайып келгенде бұл шешімнен бизнес зардап шегеді.
Сарапшылар мен үкіметтің экономикалық блогы нарық бұл шешімнен шок алып қалмау үшін біртіндеп өсіру керек деген пікірге ден қойып отыр.
