Адамдар зейнетақы шотында азаюды көргенде, бірінші ақша қайда кетті деген сұраққа жауап іздеуден басталады.
БЖЗҚ инвестициялық кірісінің төмендеуі алаңдаушылық тудырды. Әсіресе «әлсіз» доллар мен зейнетақы активтерінің валюталық бөлігін қайта есептеу аясында көптеген сұрақтар туындады.
Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекованың айтуынша, әңгіме шығындар туралы емес, тек «теңгенің нығаюы аясында инвестициялық кірістің төмендеуі» туралы болып отыр. «Өздеріңіз білесіздер, инвестициялық активтердің белгілі бір үлесі, шамамен 40 пайызы, әртараптандыру мақсатында валютаға салынған, міне, қаңтар айынан наурыздың соңына дейін теңге долларға қатысты 5,5 пайызға жуық нығайды. Бұл БЖЗҚ-ның инвестициялық кірісінің төмендеуіне алып келді. Нақты айтқанда наурызда инвестициялық кіріс 240 миллиард теңгеге төмендеді», деп жауап берді Әлия Молдабекова.
Оның айтуынша, жыл басынан бері инвестициялық кіріс оң.
«Зейнетақы активтерінің кірістілігін қысқа мерзімді периметрде өлшеуге болмайтынын атап өткім келеді, онда апта сайын, ай сайын: бұл ұзақ мерзімді жинақтау. Зейнетақы активтері бойынша олардың ұзақ мерзімді кірістілігі дұрыс бағдар болып табылады деп есептейміз», — деп қосты Ұлттық банк төрағасының орынбасары.
Жыл басынан бергі жағдай туралы не айтылады
Бұл ретте Ұлттық банк ұзақ статистикамен алаңдаушылық дәрежесін төмендетуге тырысады. Молдабекованың айтуынша, жыл басынан бері БЖЗҚ-ның инвестициялық кірісі 172 млрд теңгеден астам. Ал соңғы 12 айда ол 2,5 трлн теңгеге жуық.
Яғни наурыз айы қайта бағалау бойынша шынымен де ауыр болды, бірақ реттеушінің пікірінше, жалпы көрініс артықшылықта.
Неге БЖЗҚ-ға апталық бағам ретінде қараудың қажеті жоқ
Ұлттық банк тағы да еске салды: зейнетақы активтерін қысқа мерзім — апта, ай, тіпті бір тоқсан бойынша бағалауға болмайды.
«Зейнетақы активтерінің кірістілігін апта сайын немесе ай сайын қысқа мерзімді периметрде өлшеуге болмайды. Бұл ұзақ мерзімді жинақтау және ұзақ мерзімді табыстылыққа бағдарлану қажет», — деп атап өтті Молдабекова.
Шын мәнінде, түсіндірудің басты мәні осында. Зейнетақы шоты кiрiс сызығы бiрдей банктiк депозит емес. Ол бағамға, нарыққа, активтердің құрылымына және жаһандық конъюнктураға байланысты. Сондықтан жылдық жалпы көрініс оң болған сәтте де онда қысқа шөгу болуы мүмкін.
