Ұлттық экономика министрі Серік Қазақстанда шағын және орта бизнес өзгеріп, көлеңкеден шығатынын айтты.
Оның айтуынша, салық реформасы біз есептеген нәтижені бере бастады.
БІРІНШІ — бюджет кірістері ұлғайды.
2026 жылға арналған салық түсімдерінің жоспары 18,9 трлн теңгені құрайды, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 4,4 трлн-ға артық.
Қаңтар-наурызда бюджетке трансферттерді есептемегенде 4,1594 трлн теңге кіріс түсті — жоспардың орындалуы 101,8%. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім — 26,1% (+861,8 млрд теңге). ҚҚС бойынша 1, 9625 трлн теңге түсті. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда ҚҚС түсімдерінің өсімі 48,6% немесе +641,9 млрд теңгені құрады.
Бюджет кірісінің 98% -ын құрайтын салықтық түсімдер 101,6% -ға орындалды: жоспар 4, 0128 трлн болса, жоспар 4, 0776 трлн теңге түсті. Өткен жылмен салыстырғанда 131,5% өсті. Бұл қаңтар-ақпанда әдеттегідей өткен жылдың IV тоқсанына ішкі ҚҚС төленеді. Сәйкесінше, ҚҚС бойынша салық міндеттемелері 12% мөлшерлеме бойынша жүргізілді.
Негізгі салықтар бойынша:
КТС: +16,9%
Импортқа ҚҚС (16%ставкамен): +24,2%
ПҚӨС: +35,7%
«Мен Қазақстанда бизнестің орташа өмір сүру кезеңі шамамен 3,5 жылды құрайтынын және осы кезеңде «нәресте өлімі» жоғары болып қалатынын бірнеше рет айттым. Бұл жабылу қарқынымен де расталады: 2022-2024 жылдары елімізде 1,8 млн жеке кәсіпкер тіркелген, олардың 842 мыңы немесе 46% -ы қызметін тоқтатқан. Яғни, бизнестің едәуір бөлігі тұрақты дамуды айтпағанда, бастапқы кезеңнен де өткен жоқ.
Салықтық жеңілдіктер жылдары ішінде ШОБ-тың сандық өсуінің кері жағы тұрақты жұмыс орындарын құру, өнімділікті арттыру, ашық қызмет көрсетуден көрінетін сапалық өсуде артта қалушылық болды. Қосылған құн мен жаңа жұмыс орындарын құратын жалпыға бірдей белгіленген режимде жұмыс істегенге дейін өскен мықты орнықты компаниялардың тігінен 2022 жылдан бастап іс жүзінде өсе бастады. Ал мемлекетке экономиканың тұрақты өсуі үшін бизнестің ауқымдануы, іріленуі және сапалы өндірістің жаңа деңгейіне шығуы қажет.
Бүгінде бұл үрдіс өзгере бастады», дейді ҮЭМ Жұманғарин.
ҰЭМ-нің айтуынша, бұл жай ғана статистика емес — бұл мінез-құлық үлгісінің біртіндеп өзгеруі. Экономикалық белсенді азаматтар жұмыстың заңды форматын таңдап, өздерінің әлеуметтік және зейнетақылық қорғалуын қалыптастыра отырып, салық төлей бастады.
Басты қорытынды: бизнес пен өзін-өзі жұмыспен қамту жаңа жағдайларға бейімделеді.
Иә, реформалар оңай қабылданбайды. Иә, қауіптенулер бар. Бірақ статистикалық деректер көрсеткендей, кәсіпкерлер белсенділігін сақтап қана қоймай, жаңа ережелерге көшуде.
12 мың жаңа ҚҚС төлеушілер, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен ШОБ экономикалық белсенділігінің өсуі — бұл жай ғана сандар емес. Бұл экономиканың неғұрлым орнықты және жетілген моделіне көшу.
Үкіметтің негізгі міндеті өзгеріссіз қалып отыр
- экономиканың өсуі адамдардың табысының өсуіне айналатын жағдайлар жасау.
- Дәл осы үшін белсенді экономикалық өсу саясаты қабылданды.
- Себебі табыстың өсуі — бұл әкімшілік шешім емес.
- Бұл экономикадағы құрылымдық өзгерістердің нәтижесі.
- Алғашқы қорытындылар біз дұрыс бағытта келе жатқанымызды көрсетеді. Бір тоқсаннан қорытынды жасауға ерте, бірақ бастау күшті. Егер тренд сақталса, реформа басты макроэффекті береді: неғұрлым кең салық базасы, орнықты бюджет және құбылмалы мұнай рентасына азырақ тәуелділік
