RES-2026 саммитінің тақырыптық сессиясында ауыл шаруашылығы вице-министрі Ербол Тасжүреков елімізде тұрақты ішкі база қалыптасатынын атап өтті. Оның айтуынша, Қазақстан өзін-өзі қамтамасыз ету шеңберінен шығып жатыр. Вице-министр Қазақстан өзінің аграрлық әлеуетін дәйекті түрде күшейтіп отырғанын және өңірдегі азық-түлік тұрақтылығының тірек орталықтарының бірі ретінде әрекет етуге дайын екенін атап өтті. 2025 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің агроөнеркәсіптік кешенінің жалпы өнімі 20 млрд долларға жетті, ал инвестициялар көлемі 53% -ға өсіп, 3,2 млрд долларды құрады.
- Қазақстан өзін ет, сүт өнімдері, көкөніс және ұнды қоса алғанда, негізгі азық-түлік түрлерімен 80-100% қамтамасыз етеді.
- Соңғы бес жылда АӨК өнімдерінің экспорты екі есе артып, 7 млрд долларға жетті, бұл ретте жартысы Орталық Азия елдеріне тиесілі. Астық пен ұн экспорты 15,3 млн тоннаны құрады.
- АӨК өнімдерінің экспорты соңғы 5 жылда екі есеге өсіп, 7 млрд АҚШ долларына жетті.
- Астық пен ұн экспорты 15,3 млн тоннаны құрады. Орталық Азия елдерімен тауар айналымы 2025 жылы 30% -ға ұлғайып, 3,5 млрд долларға жетті.
- Әсіресе, біз қайта өңделген өнім экспортын арттырып жатырмыз — өсім 38% -ды құрап, 3,6 млрд долларға жетті.
- Бұл Қазақстан біртіндеп өңірдің тұрақты азық-түлік «қаңқасын» қалыптастырып, көрші елдерді негізгі өнімдермен қамтамасыз етіп отырғанын білдіреді «, — деп түйіндеді сөзін Ербол Тасжүреков.
Қазақстан өзін өнімнің жеті негізгі тобының бесеуімен қамтамасыз ете алады. Оған ет, сүт өнімдері, көкөністер, сондай-ақ бұршақ, жаңғақ және тұқымдар кіреді. Осыған қарамастан, Қазақстан балық, жеміс сияқты өнімдердің бірқатар санаттары бойынша тапшылықтың орнын толтыру үшін халықаралық саудаға тәуелді болып қала береді. Азық-түлік импортына негізгі серіктес елдер: Қытай (32,2%), Ресей (27%), Корея Республикасы (4,5%), Германия (3,3%), АҚШ (3%), Түркия (2,8%)
Азық-түлік жетіспеушілігінің орнын толтырудың негізгі тәсілі — бұл басқа елдерден импорт. Алайда көптеген елдер бір импорттық әріптеске өте тәуелді, көбінесе 50% -дан астам. Бұл оларды жеткізудегі іркілістерге, саяси дағдарыстар мен экономикалық санкцияларға әлсіз етеді.
Мамандардың айтуынша, жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында халықаралық ынтымақтастықты нығайту, сауда байланыстарын кеңейту және тұрақты азық-түлік жүйесін құру маңызды. Бұл ұзақ мерзімді перспективада халықтың денсаулығын және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет. Сарапшылардың сөзінше, ел астық пен ұн түріндегі ауыл шаруашылығы шикізатын экспорттау бойынша позициясын күшейттік, бірақ ол терең қайта өңделген өнімдерге, тауашалық өнімдерге және мал шаруашылығы тауарларының бір бөлігіне тәуелдіміз. Бұл мәселені күнделікті дастархан мәзіріндегі отандық өнімдердің үлесімен қарап бағалауға болады. Экспортқа шығарылған 15,3 млн тонна астық астық дайын өнімдер сегментіндегі кемістігімізді жаппайды
