Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше азаматтардың қаржылық тұрақтылығын нығайтып, қартайғанда жеткілікті деңгейде төлем алуға жағдай жасайды.
«Бұл қаражатты кез келген уақытта алып, күнделікті шығындарға жұмсайтын депозит ретінде қарастыруға болмайды. Әсіресе, болашақ зейнетақысы мемлекеттік базалық төлем мен жеке жинақтардан қалыптасатын жастар үшін оны сақтау аса маңызды», – деп атап өтті министрлікте.
Қолданыстағы әдістеме бойынша азамат ай сайын міндетті зейнетақы жарналарын үздіксіз аударып, зейнет жасына дейін қажетті соманы толық жинайды деген болжам бар. Алайда, министрлік өкілдерінің айтуынша, бұл тәсіл өмірдегі нақты жағдайларды – мысалы, кей кезеңдерде тұрақты жұмыс пен табыстың болмауын ескере бермейді.
Сондай-ақ, әдістемені жаңарту соңғы үш жылда ең төменгі жеткіліктілік шегінің қайта қаралмауына да байланысты.
«Осыған байланысты министрлік экономикалық негізделген, яғни актуарлық тәсілге көшуді ұйғарды. Енді есептеу кезінде адамның өмір сүру ұзақтығы, инвестициялық табыс және болашақ төлемдердің деңгейі ескеріледі»,- деп мәлімдеді министрлікте.
Қазақстандықтарға мерзімінен бұрын ақша алудың тәуекелін түсіндіру үшін мысал келтірілді: 46 жастағы адамның шотында 11 млн теңге бар. Оның жеткіліктілік шегі – 7,8 млн теңге, яғни қазір ол 3,2 млн теңгені ала алады.
«Бірақ осы соманы шешіп алса, болашақта ай сайынғы зейнетақысы ең төменгі деңгейде қалады (қазір бұл – ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70%-ы, шамамен 35,6 мың теңге). Ал егер бұл ақшаны қозғамай, жинақта қалдырса, кейін алатын төлемі 2-2,5 есе көп болады», – деп түсіндірді министрлікте.
Еске салайық, ең төменгі жеткіліктілік шегін есептеу әдістемесін өзгерту жоспарлары былтыр айтылған болатын.
Бұған дейін, Қазақстанда БЖЗҚ-нан мерзімінен бұрын қаражат алуды толық тоқтату ұсынылған еді. Алайда Halyk Finance басқарма төрағасының кеңесшісі Мұрат Темірханов мұндай шешім жинақтаушы зейнетақы жүйесіне кері әсер етуі мүмкін екенін атап өткен.
Мұндай ұсыныс үкіметтің әлеуметтік блогынан да қолдау тапқан
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев бұл шешім жинақтарды пайдалану көлемінің, әсіресе жастар арасында күрт артуымен байланысты екенін атйқан болатын. . Министрдің дерегінше, бүгінге дейін халық 5 триллион теңгеге жуық жинағын алған болса, соның бестен бірі – 20 мен 35 жас аралығындағы азаматтардың еншісінде. «Жалпы 5 трлн теңгеге жуық қаражат алынды. Біз санаттар бойынша талдау жасадық, соның 1 трлн теңгеге жуығын жастарымыз, яғни 20 мен 35 жас аралығындағы адамдар алған. Осы тенденцияны ескере отырып, Еңбек министрлігі ең төменгі жеткіліктілік шегін көтеру қажет деп есептейді. Бүгінде елде 9,7 млн жұмыс күші болса, соның 2,9 млн-ы ешқандай аударым жасамайды. Ертең бұл азаматтар зейнетке шыққанда ең төменгі базалық зейнетақы – 35 мыңнан 80 мың теңгеге дейін ғана алады. Мұндай ақшамен өмір сүру қиын. Сондықтан шекті деңгейді ұлғайтуымыз керек, – деді Асқарбек Ертаев
