ҚҚҚ кеңесінің басшысы салымшылар өздерінің зейнетақы активтерін өздері басқаруы тиіс деп есептейді.
Елена Бахмутова осындай идеяны көптен бері қолдап келеді.
«Менің ойымша, салымшыларды өздерінің зейнетақы активтерін басқаруға көбірек тарту керек және бұған ешқандай қосымша шектеулер кедергі келтірмеуі тиіс», — деп атап өтті ол.
Қазақстанда бұрын бірнеше зейнетақы қоры болған және азаматтар ұйымды өздері таңдай алатын. Елена Бахмутованың айтуынша, мұндай тәжірибе жекелеген қателіктерді алып тастағанда жақсы нәтижелерге қол жеткізді.
«Жинақтаушы зейнетақы жүйесі міндетті түрде белсенді салымшыны болжайды. Яғни, ол өз активтерін белсенді басқаруы, инвестициялық басқарушыларды таңдауы тиіс. Егер оған бір нәрсе ұнамаса, ол әрқашан басқарушыны ауыстыра алады. Бірақ ол үшін оған салымшылардың түрлі топтары үшін түрлі инвестициялық портфельдер ұсынатын басқарушылардың жеткілікті саны болуы тиіс. Бұл өте жақсы бастама, бірақ оны жүзеге асыру үшін мемлекеттік және реттеуші саясат деңгейінде көп күш салу қажет», — деп есептейді ҚҚҚ кеңесінің басшысы.
Оның пікірінше, ең алдымен бұл бизнесті инвестициялық портфельді басқарушылардың өздері үшін тартымды ету керек, себебі қазір мүмкіндіктерден гөрі шектеулер көп. Ол «сұраныс ұсынысты туғызады» және керісінше деп үміттенеді.
Зейнетақы жинақтарын алу үшін шекті жоғарылату туралы
Елімізде сондай-ақ зейнетақы жинақтарын алу үшін ең төменгі шекті қайтадан арттыруды ұсынады. Елена Бахмутова бұл шараны оң бағалайды.
«Мен сізде әлі жоқ ақшаны басқара алмайсыз деп көптен бері айтып келемін. Жеткіліктілік туралы айтқаныңызда, бірінші негізге алу керек — бұл сіз жинақтаған нәрсе, ал сіз жинақтай алатын нәрсе емес. Қазір бұл идея өз шешімін тапты. Екінші маңызды критерий — сіз жинаған ақшаның қаншалықты жеткілікті екендігі. Яғни, сіздің 10 мың теңге көлеміндегі символдық сомаға ие болмайтын өмір бойғы зейнетақы аннуитеті болуы керек, ал ол зейнеткерлік жасқа жеткеннен кейін адамның қажеттілігін ішінара қанағаттандыруға мүмкіндік беруі керек. Зейнетақы базалық зейнетақы төлемінен құралады, оны бюджет ынтымақты жүйе есебінен төлейді, ал екінші бөлігі — жинақтаушы жүйе. Сіздің қартайғандағы өміріңіз қаншалықты жинайтыныңызға тікелей байланысты», — деп атап өтті ол.
Ол адамдарға бұл ақшаны олардан тартып алу әрекеті емес, бұл ақшаны шын мәнінде қажет болғанша, жасына байланысты өздерінің еңбекке қабілетсіздігіне қол жеткізгенше сақтауға ынталандыру әрекеті деп түсіндіру керек деп санайды.
