Ұлттық банк операциялары және интервенциялар
- Ұлттық қордан сату: Тамыз айында Ұлттық банк бюджет трансферттерін қамтамасыз ету үшін Ұлттық қордан 200–300 миллион доллар көлемінде валюта сатуды жоспарлап отыр.
- Теңестіру операциялары: Нарықтағы артық теңгені алу үшін қосымша 374 миллиард теңге баламасындағы валюта сату тетігі жүзеге асырылуда. Бұл фактор теңгеге түсетін қысымды бәсеңдетуге көмектеседі.
- Ішкі нарық және маусымдық факторлар
- Салық апталығы: Тамыз айының екінші жартысында өтетін тоқсандық салық төлемдері кезінде экспортерлардың теңгеге деген сұранысы артып, ұлттық валютаға қолдау көрсетіледі.
Жаһандық және сыртқы факторлар
- Мұнай бағасы: Шикізат құнына Таяу Шығыстағы геосаяси шиеленістер мен ОПЕК+ елдерінің өндіріс көлемін реттеу саясаты ықпал етуде. Мұнайдың қымбаттауы теңгені нығайтса, арзандауы қысымды күшейтеді.
- Әлемдік трендтер: АҚШ Федералдық резерв жүйесінің саясаты және жаһандық доллар индексінің (DXY) ауытқуы дамушы елдердің валюталарына, оның ішінде теңгеге әсер ететін сыртқы орта қалыптастырады.
Ұлттық банк Қазақстанның валюта нарығы бойынша ай сайынғы ақпарттық талдауын жариялады. Орталық банк мәліметінше, шілде айында теңге бағамы 1 АҚШ доллары үшін 473,81 теңгеге дейін 1,3%-ға нығайды.
Сондай-ақ, банк ақпаратынша, Қазақстан қор биржасындағы орташа күндік сауда көлемі 369 млн доллардан 389 млн долларға дейін өсті. Жалпы сауда-саттық көлемі 8,6 млрд доллар болған.
Ұлттық қордан шілде айында биржа арқылы 200 млн доллар сатылған. Бұл жалпы сауда көлемінің 2,3%-ына тең. Сонымен қатар республикалық бюджетке трансферттерді қамтамасыз ету үшін Ұлттық банк Ұлттық қордан 500 млн доллар сатып алған. Бұл қаражат 2026 жылдың соңына дейін ішкі валюта нарығында кезең-кезеңімен сатылмақ.
Орталық банктің мәліметінше, тамыз айында Ұлттық қордан 200-300 млн доллар көлемінде валюта сату жоспарланып отыр.
«Шілде айында теңестіру операциялары шеңберінде шамамен 374 млрд теңге алынды. Тамыз бойы осы мақсатта 374 млрд теңге баламасында валюта сату күтілуде», – делінген банк хабарламасында.
Квазимемлекеттік сектор компанияларының валюталық түсімінің бір бөлігін міндетті сату көлемі шілдеде 195 млн доллар болған. Алайда бұл талап 2026 жылғы 15 шілдеден бастап күшін жойды.
Сондай-ақ Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының (БЖЗҚ) валюталық үлесін сақтау мақсатында Ұлттық Банк 375 млн доллар көлемінде шетел валютасын сатып алды. Бұл жалпы сауда-саттық көлемінің шамамен 4,4%-ына тең.
«Қысқа мерзімді келешекте теңге бағамының динамикасы нарыққа қатысушылардың күтулеріне, тоқсандық салық төлемдеріне, әлемдік нарықтардағы ахуал мен геосаяси жағдайдың өзгеруіне байланысты қалыптасады», – деп хабарлады Ұлттық банктің баспасөз қызметі.
Сондай-ақ талдауда Орталық банк қаржылық теңгерімсіздікке жол бермейтін және алтын-валюта резервтерінің сақталуын қамтамасыз ететін икемді бағам белгілеу режимін ұстанатыны атап өтілген.
