ЕАЭО мемлекеттерінің үкімет басшылары 2026 жылғы 7 тамызда Чолпон-Атада Еуразиялық үкіметаралық кеңестің отырысында брокерлер мен дилерлерді биржалық сауда-саттыққа өзара жіберу туралы келісімге қол қойды.
Құжат ұлттық лицензиялардың өзара танылуын және нарықтың кәсіби қатысушыларының одақ елдері биржаларының инфрақұрылымына қолжетімділігінің тең жағдайларын белгілейді. ЕАЭО қор нарықтарын біріктіреді
Келісімнің шарттары мен мүмкіндіктері
- Қашықтан қол жеткізу: Кәсіби қатысушылар сауда-саттыққа басқа елде физикалық қатысуынсыз қосыла алады.
- Инфрақұрылым: Брокерлер мен дилерлер өтінім беру, бағалы қағаздармен және туынды құралдармен мәмілелер жасау, клирингке қатысу құқығын алады.
- Шоттар: ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің депозитарийлерінде қажетті шоттар ашуға рұқсат етілген.
Ортақ биржалық кеңістікті құру мақсаттары
- Өтімділік: Одақ елдерінің биржаларына қосымша капиталдың ағыны.
- Эмитенттер: Компаниялардың қаржыландыруды тартуы үшін мүмкіндіктерді кеңейту.
- Инвестициялар: Өзара трансшекаралық салымдарды ынталандыру және қаржы жүйелерін интеграциялау.
- Еуразиялық экономикалық одақтың бір мемлекетінің брокерлері мен дилерлеріне басқа мүше мемлекеттер биржаларының ұйымдастырылған сауда-саттығына қатысуға рұқсат беру туралы келісімге 7 тамызда Еуразиялық үкіметаралық кеңестің отырысы барысында қол қойылды.
- • Құжат ЕАЭО мемлекеттерінің уәкілетті органдары берген брокерлер мен дилерлердің лицензияларын өзара тануды көздейді.
«Бұл қор нарығының кәсіби қатысушыларына Одақтың басқа елдерінің биржаларында ұйымдастырылған сауда-саттыққа тікелей қол жеткізуге және бағалы қағаздар мен туынды қаржы құралдарын сатып алу-сату мәмілелерін жасауға мүмкіндік береді. Бұл ретте бір елдің брокерлері мен дилерлерін ЕАЭО-ның екінші мемлекетінің биржасында сауда-саттыққа жіберу тең шарттарда жүзеге асырылатын болады», — деп баса айтты ЕЭК-те.
Еуразиялық экономикалық комиссияның экономика және қаржы саясаты жөніндегі министрі Бақыт Сұлтанов атап өткендей, брокерлер мен дилерлер қор нарығында әртүрлі, бірақ бірін-бірі толықтыратын функцияларды атқарады.
«Брокерлер мен дилерлер қор нарығының механизміндегі маңызды элементтер болып табылады. Егер брокерлер инвесторларға қор нарығына шығуға және бағалы қағаздармен мәмілелерді басқаруға көмектесетін болса, онда дилерлер өз кезегінде өтімділікті, бағалардың тұрақтылығын және құбылмалылықты төмендетуді қамтамасыз ете отырып, биржалық саудаға белсенді қатысады. Осылайша, брокерлер мен дилерлер бағалы қағаздар нарығының тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ете отырып, бір-бірін өзара толықтырып отырады», — деді ЕЭК экономика және қаржы саясаты министрі Бақыт Сұлтанов.
Еуразиялық экономикалық комиссияның пікірінше, келісімді іске асыру Одақ мемлекеттерінің қаржы нарықтарының дамуына оң әсерін тигізеді.
«Келісімді іске асыру биржаларға қосымша өтімділік ағынын қамтамасыз етуге, эмитенттерді қорландыруды ұлғайтуға, мүше мемлекеттердің өзара сауда және инвестициялық ынтымақтастығын едәуір кеңейтуге және Одақ мемлекеттерінің қаржы нарықтарын дамытуды ынталандыруға мүмкіндік береді», — деп атап өтті Бақыт Сұлтанов.
Ол сондай-ақ қол қойылған құжат ЕАЭО аясында жүргізіліп жатқан интеграциялық жұмыстың қисынды жалғасы болып табылатынын атап өтті.
«Брокерлер мен дилерлерді ұйымдастырылған сауда-саттыққа жіберу туралы келісім және бұрын қол қойылған бағалы қағаздарды орналастыру мен айналысқа жіберу туралы келісім ЕАЭО аясында ортақ биржалық кеңістікті қалыптастыру үшін берік құқықтық негіз қалайды», — деп мәлімдеді министр.
