2026 жылдың қаңтар-мамыр айларында Қазақстанда QR-төлемдер айналымы 8 трлн теңгеге жетті.
Бұл POS-терминалдар айналымынан (7,5 трлн теңге) екінші жыл қатарынан көп. Дерек – ҚР Ұлттық Банкі қолдаған Fintech in Kazakhstan 2026 зерттеуінен.Зерттеуде тағы бір цифр бар: тұтыну төлемдеріндегі қолма-қол ақша үлесі 12%.
Салыстыру үшін АҚШ-та 11%, Британияда 10%, Қытай мен Швецияда 5%.Бірақ шолуда қазақстандық көрсеткіштер әртүрлі әдіснамамен есептелгені айтылған.
Бұл «қуып жеттік» емес, «салыстырмалы деңгейге жақындадық» деген сөз
QR картаны жеңген жоқ, ол ұсақ бөлшек сауданы жеңді. QR үлесі операция саны бойынша 14 пайыздан 28 пайызға өсті, ал көлемі бойынша 6 пайыздан 10 пайызға ғана өсті. Орташа чек QR-да 10 доллар, мобильді банкингте 41 доллар. Ал барлық көлемнің 80 пайызы әлі де мобильді банкингте.
Феноменнің сыры үш нәрседе
- Біріншіден, 5 ірі банк активтердің 69 пайызын бақылайды.
- Екіншіден, халық дайын: 96 пайызы интернетте, 88 пайызы смартфонмен, цифрлық сауаттылық 94 пайыз. 2019-2026 арасында онлайн-банкинг қолданушысы 33 миллионнан 85 миллионға өсті.
- Үшіншіден, мемлекет 19 шілдеден бастап бірыңғай QR-ды барлық банкке міндеттеді. Ортақ QR қазірдің өзінде 20 миллион операция, 400 миллиард теңге жинады.
- Нәтижеде қолма-қолсыз үлес 67 пайыздан 88 пайызға, IT-экспорт 38 есеге, 30 миллион доллардан 1,1 миллиард долларға өсті. Бірақ өңдеуші өнеркәсіпте цифрландыру 20 пайыздан аспайды.
Біз зауытты емес, төлемді цифрладық. Енді кілт кімде?
ЕАЭО-да ортақ төлем жүйесі санкцияға тірелді. Нақты кілт Қытайда. Ұлттық Банк 11 елмен трансшекаралық QR пысықталып жатқанын, жыл соңына дейін Қытаймен іске қосылатынын айтты. Бұл Алматыдағы QR-ды Шанхай турисі өз қосымшасымен төлей алатын нақты интеграция болады.Қазақстан тұтынуды цифрландыруды аяқтады. Екінші кезең – өндірісті цифрландыру және төлем рельстерін экспорттау.
