2026 жылдың алғашқы бес айында Қазақстанның Ұлттық қорына мұнай секторынан 1,53 трлн теңге тікелей салық түсті. Ұлттық қорға түсімдер 2025 жылы жоспардан едәуір төмен болды. Іс жүзінде қор 4,88 трлн теңгенің орнына 3,77 трлн теңге алды. Жетіспеушілік 1,1 трлн теңгені немесе 23% -ды құрады.
Жоғары аудиторлық палата биліктің мұнай секторы ұйымдарының тізімін қалай қалыптастыратынына назар аударды.
Аудиторлардың бағалауынша, осының салдарынан Ұлттық қор 166 млрд теңгеге жуық қаржыны толық алмаған.
«Бұған ұйымдар санының 204-тен 24-ке дейін қысқаруы нәтижесінде 2024 жылы Ұлттық қорға шамамен 166 млрд теңге түспегені атап өтілген болатын», — деп атап өтті аудиторлар.
2025 жылы тізім, керісінше, күрт кеңейтілді.
• Тізімге 211 компания кірді.
• Бұл өткен жылмен салыстырғанда 8,8 есеге көп.
• Бірақ ұйымдар санының артуы түсімдердің өсуіне әкелген жоқ және жоспарды орындауға көмектеспеді.
«2025 жылы салық түсімдері Ұлттық қорға аударылатын мұнай секторы ұйымдарының тізіміне 211 компания енгізілген, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 187 компанияға немесе 8,8 есеге көп. Алайда бұл 2025 жылдың жоспарын орындауға және 2024 жылы жиналған қаражат көлемінен асып түсуге мүмкіндік бермеді», — делінген есепте.
ҰЛТТЫҚ ҚОР ҚАНШАЛЫҚТЫ КЕМ АЛДЫ
ЖАП Ұлттық қорға мұнай компанияларынан қаражаттың толық түспеуі жүйелі сипатқа ие екенін ашып айтып отыр.
• 2023-2025 жылдары мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдердің нақтыланған жоспары 16,99 трлн теңгені құрады. Іс жүзінде 12,14 трлн теңге түсті.
• Орындалмау 4,85 трлн теңгені немесе 28,6% құрады.
• 2023 жылы жоспарланған 6,15 трлн теңгенің орнына 4,57 трлн теңге түсті.
• Жетіспеушілік 1,58 трлн теңгені немесе 25,7% -ды құрады.
• 2024 жылы жоспарланған 5,96 трлн теңгенің орнына 3,83 трлн теңге түсті. Жеткіліксіздік 2,13 трлн теңгені немесе 35,8% құрады.
• 2025 жылы жоспарланған 4,88 трлн теңгенің орнына 3,74 трлн теңге түсті. Жетіспеушілік 1,14 трлн теңгені немесе 23,3% құрады.
«Бұл ретте барлық түсімдердің 93,1% -ы ірі бизнес есебінен қалыптасады (3468,9 млрд теңге), бұл Ұлттық қорды толықтыруға көптеген компаниялардың нақты үлесін бағалаусыз 2025 жылғы тізімнің жасанды сандық өсуін көрсетеді», — делінген қорытындыда.
