25 маусымда Сенат «Психологиялық қызмет туралы» заңды мақұлдады. Бұған бұрын президент Қасым-Жомарт Тоқаев назар аударған жалған психологтар мен жаттықтырушылардың үстемдігі себеп болды.
Құжат кәсіби стандартты, этика кодексін және мамандардың жұмысын кәсіби бағалау — супервизия институтын енгізеді. 2028 жылға қарай Қазақстанда міндетті сертификаттау және психологтардың бірыңғай мемлекеттік тізілімі іске қосылуы тиіс. Шетелдік мамандардың онлайн-консультацияларын қалай реттеу керектігін бейінді министрлік әзірге шеше қойған жоқ.
Егер психологқа немесе коучқа негізді шағым түссе, оны тізілімнен алып тастауға болады. Бұл ретте заңның өзінде жеке қылмыстық немесе әкімшілік бап жоқ. Шарлатандарды тұтынушылардың құқықтарын қорғау, жарнама немесе алаяқтық туралы қолданыстағы нормалар бойынша жазалайтын болады.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев әлеуметтік желілерге жаппай бақылау жасау және жеке өсу гуру деп аталатындарды қудалау жоспарланбайтынын түсіндірді. Оның айтуынша, заң адамдарға өз құқықтарын қорғау үшін заңдық құрал ғана беруі тиіс.
«Мемлекеттің қазір барлығын іздеп, әлеуметтік желілерге мониторинг жүргізіп, тәртіп бұзушыларды белсенді түрде анықтау мақсаты жоқ. Заң азаматтарға шағым беруге ғана негіз береді. Енді сіздердің құқықтарыңыз бұзылған жағдайда түрлі мемлекеттік органдарға жүгінуге заңды құқықтарыңыз бар», — деді Ербол Тұяқбаев.
Жаңа заң ұғымдық аппаратты енгізеді. Енді психологты бейінді жоғары білімі және халықаралық сертификаттары бар адам ғана атауға болады. Егер дипломы жоқ адам өзін маман деп атаса және қабылдауға ақша алса, бұл заң бұзушылық болады.
Бұл ретте ведомствода психологтар мен психотерапевттердің арасындағы айырмашылықты атап көрсетеді. Дәрі-дәрмекпен емдеу қолданылатын психотерапияны Денсаулық сақтау министрлігі қатаң бақылайды. Ал адамның эмоциялық жағдайына әсер ететін психологиялық қызмет жаңа заңға жатады.
«Егер психолог эмоциялық құрамдасқа әсер ете бастаса, біз оны реттеп, адамдарға тиісті органдарға жүгінуге құқық беруіміз керек. Бұл заң жаппай бақылау туралы емес, азаматтардың өз қауіпсіздігі туралы», — деп түсіндірді вице-министр.
