Ресейдегі тыңайтқыш тапшылығы көбінесе экспортқа бағдарлану, санкциялық шектеулер және ішкі агроөнеркәсіптік кешендегі логистикалық кедергілердің салдарынан туындауда. Бұл жағдай тыңайтқыштар бағасының айтарлықтай қымбаттауына және жаһандық азық-түлік қауіпсіздігіне әсер етуде.
АШМ ауыл шаруашылығының осы өнімге қажеттілігі отандық өндіріс, сондай-ақ импорттық жеткізілімдер есебінен жабылатынын хабарлады. Бұл ретте импорттың жалпы көлемінде Ресейге 73%, ал Өзбекстанға 23% тиесілі. Ал отандық өндірушілер фосфорлы тыңайтқышқа деген ішкі сұранысты толық өтеп отыр, сектордағы импорт үлесі шамалы ғана. Фосфорлы тыңайтқыш экспортының көлемі өзгеріссіз – 1,5 мың тонна деңгейінде қалды», делінген Energyprom мәліметінде.
Біздің нарықта пайдаланылатын тыңайтқыштың 80 пайызы Ресейден келеді дегенді жоғарыда айттық. 2020 жылы отандық тыңайтқыш нарығы құрылымында импорттық жеткізулер ішкі өндірістен 1,1 есе асып түсті. Сауда балансының сальдосы теріс мәнге ие болып, 119,2 мың тоннаны құрады. Қазақстан Ресейден бөлек Израиль, Норвегия, Украина, Испания, Түркия, Нидерланды елдерінен тыңайтқыш тасымалдайды. Сондай-ақ отандық химия өнеркәсібінің өнімдерін негізінен Өзбекстанға (39 пайыз), сосын Ауғанстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Қытай, Сербия, Түрікменстан және Грузия елдеріне сатады
Бірінші кезекте қазақстандық өндірушілердің бағасы белгіленеді — аграрийлер тыңайтқышты барлық маусым бойы нарықтағы ауытқуларға қарамастан бір бағамен сатып алады. Бұл ретте прайс импорттық өнім бойынша ағымдағы көрсеткіштерден едәуір төмен. Сонымен қатар, 2030 жылға қарай ішкі нарықты тыңайтқыштардың негізгі түрлерімен толық қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін бірқатар инвестициялық жобалар іске асырылуда.
