Негізгі өзгерістер
- Жеке тәуекел: Полистің бағасы жүргізушінің жеке көрсеткіштеріне байланысты болады.
- Маңызды факторлар: Жүргізушінің жасы, тәжірибесі, жол ережесін бұзу тарихы және апатқа ұшырау жиілігі (Bonus-Malus жүйесі) ескеріледі.
- Мақсаты: Қауіпсіз жүретін жүргізушілерге сақтандыру құнын арзандату, ал жиі апат жасайтындар үшін бағаны көтеру.
- Құжат: Бұл өзгерістер Сақтандыру нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасының жобасына енгізілген.
Таратып айтсақ:
Сақтандыру компаниялары өздерінің скоринг жүйелерін пайдалана алады. Сақтандыру құнын есептеу кезінде шығындар тарихы, жүргізу стилі, ЖҚЕ бұзушылықтары, жүргізушінің жасы мен өтілі, сондай-ақ жүріс жолын, пайдалану режимі мен пайдалану аймағын қоса алғанда, автомобильдің сипаттамалары ескерілетін болады.
Нәтижесінде тәуекел деңгейі төмен ұқыпты жүргізушілерге неғұрлым тиімді жағдайлар жасалады, ал апаттылығы жоғары жүргізушілерге көбірек төлеуге тура келеді. Бұл ретте сақтандырушы клиентке полистің бағасына нақты қандай факторлар әсер еткенін түсіндіруге тиіс болады. Бағалау нәтижелеріне дау айтуға болады. Реформаны біртіндеп енгізу жоспарланып отыр. Бірінші кезеңде скоринг қолданыстағы тарифті көп немесе аз жағына қарай 20% -дан асырмай өзгерте алады. Алдағы уақытта билік бірыңғай тарифтік дәлізге көшуге ниетті, оның ішінде сақтандыру компаниялары полистің құнын дербес белгілей алады. Мұндай дәліздің шекарасын реттеуші анықтайды.
Өзгерістер ЖКО-дан кейінгі төлемдерді есептеуге де қатысты болады. Қазақстанда қосалқы бөлшектер, шығыс материалдары мен жөндеу жұмыстары құнының бірыңғай анықтамалығын құру жоспарлануда. Бұл залалды бағалаудағы айырмашылықты қысқартады және сақтандыру төлемдерін неғұрлым болжамды етеді деп болжануда.
ҚНДРА реформаның қажеттілігін сақтандырушылар шығыстарының өсуімен түсіндіреді. 2021 жылдан 2025 жылға дейін міндетті автосақтандыру бойынша төлемдер көлемі 38-ден 106 млрд теңгеге дейін өсті, ал сақтандыру сыйлықақылары 82-ден 118 млрд теңгеге дейін ұлғайды. 2024-2025 жылдары ЖКО саны 51% -ға, ал ТҚС мен қосалқы бөлшектер қызметінің құны 2021 жылдан бастап 65% -ға өсті.
