Қазақстанда мүлікті табиғи апаттардан міндетті сақтандыруды енгізу мәселесі әзірленуде. Осыған дейін үкімет бұл бағыттағы жеке заң жобаларын 2026 жылға арналған нақты заң жобалау жұмыстарының тікелей жоспарынан уақытша алып тастаған болатын.
Дегенмен, бұл бастама сақтандыру нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасы аясында қайта қаралып, жаңа нормативтік актілер мен құжаттар арқылы пысықталып жатыр. Енді бұл құжат 2026 жылдың соңына дейін аяқталып, Парламент қарауына енгізіледі.
Неліктен шетелдік ойыншылардың қолжетімділігі жеңілдетіледі?
• Бюджет жүктемесін азайту: Жер сілкінісі, су тасқыны мен өрт сияқты апаттар кезіндегі шығындарды әзірге тек мемлекет көтеріп келеді.
• Нарықты дамыту: Шетелдік тәжірибе мен халықаралық компанияларды тарту арқылы сақтандыру жүйесінің әлеуетін арттыру көзделген.
• Активация мен барьерлерді жою: Реттеуші талаптарды, соның ішінде шетелдік компанияларға қойылатын жиынтық активтердің ең төменгі шегін қысқарту арқылы нарықтағы кедергілерді жою жоспарланған.
• Апаттық тәуекелдерден қорғау тетіктері
• Міндетті сақтандыру: Тұрғын үйлерді жер сілкінісі, су тасқыны және табиғи өрттерден қорғайтын жаңа міндетті полис енгізіледі.
• Қолжетімді жарналар: Аймақтағы тәуекел деңгейіне қарай жылдық жарна мөлшері 2 мың мен 20 мың теңге аралығында болады деп болжануда
«Бастапқыда біз апаттық тәуекелдерден сақтандыру туралы жеке заң әзірледік. Одан әрі, осы жылдың басында Мемлекет басшысы сақтандыру туралы жаңа заң әзірлеу міндетін қойды, сондықтан біз оны жаңа заңға енгіздік және ол сақтандыру қызметі туралы үлкен заңның бір бөлігіне айналды. 2026 жылдың желтоқсанына дейін оны Құрылтайдың қарауына енгізу жоспарланып отыр», — дейді ҚНДРА төрағасы М.Әбілқасымова.
Басқа жаңа өнімдерге келетін болсақ, оларды енгізу орта мерзімді перспективада күтілуде, яғни олар жоғарыда көрсетілген құжатқа енгізілмейді. Айта кетейік, әңгіме туристерді медициналық сақтандыру, аграрлық сақтандыру, жылжымайтын мүлікті өрттен қорғау және ШОБ-тің үшінші тұлғалар алдындағы жауапкершілігін сақтандыру туралы болып отыр.
Бұдан басқа, М.Әбілқасымова лицензиялау моделін ырықтандыру шарасына түсінік берді. Оның айтуынша, бұл реформа ең алдымен қазақстандық нарыққа шетелдік ойыншыларды тартуға және бәсекелестікті арттыруға бағытталған. «Қолжетімділік бойынша талаптарды төмендетуге, яғни сақтандыру ұйымдарына лицензия беруге қатысты өзгерістердің өзі мұндай компаниялар нарықта бірден пайда болады дегенді білдірмейді. Сонымен қатар, жеткілікті деңгейде кедергі келтіретін талаптар қойылды — бұл тек $5 млрд. астам активтері бар компаниялар ғана тболуы мүмкін. Сондықтан біз осындай талапты алып тастаймыз, ол аз активтері бар сақтандыру ұйымдарына Қазақстан нарығына кіру мүмкіндігін қарастыруға мүмкіндік береді, бірақ бұл біреу автоматты түрде келеді дегенді білдірмейді», — деп түсіндірді ол.
