Реформа басталғаннан бері (2021 жылдан бастап) тұрғын үй жағдайын жақсартуға және емделуге 5,8 трлн теңгеден астам біржолғы зейнетақы төлемі берілді.
Ең үлкен көлем 2021 жылы (шамамен 2,6 трлн теңге) алынды. Егер сол қаржы БЖЗҚ активтерінде қалғанда, жылдық орташа инвестициялық кірістілік пен күрделі пайызды (кампаундинг) есепке алғанда, қордың инвестициялық табысы шамамен 1,5 – 2,3 триллион теңгеге артық болар еді.
Есептеу ерекшеліктері
- Қаражаттың шешілу кезеңі: 5,8 трлн теңге бірден емес, 2021 жылдан бері кезең-кезеңімен алынды (ең көп сома — 2021 жылы ~2,6 трлн теңге шешілді).
- Жылдық кірістілік: Бұл жылдар ішіндегі БЖЗҚ табыстылығы әр түрлі болды (орташа есеппен жылдық кірістілік 8-11% аралығында қалыптасты).
- Жоғалған табыс: Мерзімі мен жыл сайынғы үстеме ескерілсе, қорға түсетін жалпы инвестициялық табыс айтарлықтай өсер еді.
БЖЗҚ деректері бойынша, ең үлкен көлем 2021 жылы байқалды.
- Сол жылы БЖЗҚ қоржыны 2,6 трлн теңгеге жетті.
- 2022-2023 жылдары төмендеу байқалды, бірақ соңғы жылдары алып қою көлемі өсіп, 2025 жылы 1 трлн теңгеден асты.
БЖЗҚ-да атап өткендей, Қазақстанда салымшылардың зейнетақы жинақтарындағы жинақталған инвестициялық кіріс үлесі өсіп келеді және қазір шамамен 40% -ды құрайды, ал халықаралық тәжірибеде әдетте 80% -дан асады.
Дамыған елдерде зейнетақы активтері инвестициялар мен экономиканың тұрақты өсу көзі болып табылады. Алдыңғы қатарлы елдерде жинақталған зейнетақы активтері ЖІӨ-нің 100% -нан асады, Қазақстанда қазір зейнетақы активтері ЖІӨ-нің 16% -ға жуығын құрайды.
Әлемдік тәжірибеде жинақтаушы зейнетақы жүйесі бірінші кезекте болашақ зейнетақы төлемдерін қамтамасыз етуге бағытталған, сондықтан зейнетақы жинақтарын сақтау және олардың өсуін Қазақстанда да, халықаралық нарықтарда да ұзақ мерзімді инвестициялау есебінен қамтамасыз ету маңызды.
Жылдың алғашқы жеті айында зейнетақы жарналарының барлық түрлері бойынша төлемдер мен сақтандыру ұйымдарына аударымдар 1,08 трлн теңгені құрады. ның ішінде 170,95 млрд теңге зейнеткерлік жасқа жеткен адамдарға төлеуге тиесілі болды. Жасы бойынша БЖЗҚ-дан ай сайынғы орташа төлем 38 993 теңгені құрады.
- Тағы 63,06 млрд теңге мұрагерлерге, 28,13 млрд теңге
- шетелге тұрақты тұруға баратын қазақстандықтарға, 5,56 млрд теңге — жерлеуге және
- 2,05 млрд теңге — мүгедектігі бар адамдарға төленді.
- Сақтандыру ұйымдарына БЖЗҚ-дан 378,56 млрд теңге аударылды.
БЖЗҚ-ДА ҚАНША ЖИНАҚТАЛҒАН
1 тамыздағы жағдай бойынша қазақстандықтардың зейнетақы жинақтары 28,35 трлн теңгеге жетті. Соңғы 12 айда олар 3,5 трлн теңгеге немесе 14,1% -ға ұлғайды. Жыл басынан бері зейнетақы шоттарына 2,1 трлн теңгеден астам жарна түсті.
ЗЕЙНЕТАҚЫ АКТИВТЕРІ ҚАЛАЙ ӨСТІ
2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша БЖЗҚ зейнетақы активтері 26,8 трлн теңгені құрады. Алты айда олар 6,7% -ға өсті, деп хабарлады Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов.
Осы кезеңде зейнетақы жарналары 1,5 трлн теңгені құрады, ал инвестициялық кіріс 1,1 трлн теңгеге жетті
