Жоғары аудтиторлық палата келісімшарттар бойынша сыйақылар Олимпиадаға іріктеуден өтпегендерге немесе жүлделі орындарсыз қалғандарға да толық төленгенін анықтады.
2022 жылдан 2024 жылға дейін спортты дамыту дирекциясы олимпиадалық медальдарды жеңіп алу шарттарының орындалуына қарамастан, спорттық қызмет туралы шарттар бойынша толық көлемде қаламақы төледі.
- Ақшаны Олимпиада ойындарына іріктеуден өтпеген немесе Олимпиадаға қатысқан, бірақ жүлделі орындарға ие болмаған 183 спортшы алды.
- 145 жаттықтырушы да төлем алды. Жалпы сомасы 1,6 млрд теңгені құрады,
- Үміткер спортшылармен және олардың жаттықтырушыларымен спорттық қызмет туралы шарттар жасалды.
- Олар Олимпиада, Паралимпиада және Сурдлимпиада ойындарында медаль жеңіп алуға дайындалуы тиіс еді.
- Төлемдер мөлшері олимпиада бағыты бойынша айына 300-ден 7500 долларға дейін және паралимпиадалық және сурдлимпиадалық бағыттар бойынша айына 300-ден 3000 долларға дейін болды. Бұл ретте қаламақының екінші жартысы жүлделі орын алған кезде ғана төленуге тиіс.
Аудиторлар қолданыстағы заңнамада «спортшы-үміткер» ұғымының анықтамасы жоқ екенін атап өтті. Сондай-ақ алдағы жарыстарда жүлделі орындар үшін спортшының әлеуетін бағалауға мүмкіндік беретін өлшемдер жоқ.
Ең қымбат келісімшарттар жаттықтырушы-консультанттармен жасалды.
- Осындай 10 келісімшарт бойынша ай сайынғы төлемдер 1,3 млн-нан 4,9 млн теңгеге дейін құрады.
- Бұл ретте, ірі сомаға қарамастан, қазақстандық спортшылар су добы, регби және есу слаломынан 2024 жылғы Олимпиада ойындарына жолдама ала алмады.
- 2022-2023 жылдары Сербиядан су добы бойынша консультантқа 70,1 млн теңге,
- 2023-2024 жылдары ОАР азаматымен регби бойынша 33,9 млн теңге, 2022-2023 жылдары Македония азаматымен есу слаломы бойынша 28,4 млн теңге бағытталды.
Сондай-ақ, ЖАП жаттықтырушыларға өмір бойғы төлемдер мәселесін де атап өтті.
Ережеде «спортшыны дайындаған жаттықтырушы» кім екені нақты көрсетілмеген. Спорт және дене шынықтыру істері комитеті аудиторларға нәтижеге қол жеткізгенге дейін, мерзіміне қарамастан — күні, аптасы немесе айы бойы спортшыны жаттықтырған кез келген жаттықтырушы төлеуге құқылы екенін түсіндірді. Аудиттің мәліметінше, мұндай түсіндіру спортшылардың бірінші және жеке жаттықтырушылары болмаған екі адамға ай сайынғы материалдық қамсыздандыруды төлеуге алып келді. Бұл ретте жоғары нәтижелер үшін біржолғы төлемдер туралы қаулылар мен бұйрықтарда әлем чемпионаты мен Паралимпиада ойындарының жүлдегерлерін дайындаған басқа да жаттықтырушылар көрсетілген.
Бұдан басқа, 2024 жылдың қорытындысы бойынша Туризм және спорт министрлігінде 1,4 млрд теңгеге кредиторлық берешек пайда болды, ал ақшаға нақты қажеттілік жоспарланғаннан 1,7 есе жоғары болды.
