Бұл өзгеріс проблемалық қарыздарды реттеу шаралары мен қабылданған мораторий нәтижесінде жүзеге асты. Бұған дейін коллекторлық агенттіктерге берілген проблемалық қарыз көлемі рекордтық деңгейге жетті.
Банктер мен өзге де кредиторлар оларға 1,1 трлн теңге қарызды «жұмысқа» тапсырғанын жазған болатынбыз. Осы жағдай аясында Қазақстанда қарыздарды реттеудің жаңа тетіктері енгізіліп жатыр. 1 шілдеден бастап Finkelisim.kz платформасы іске қосылды. Бұл жүйе арқылы бірнеше кредиторы бар, кепілсіз несиелері бойынша мерзімі өткен қарызы бар азаматтар бір өтініш беріп, қарызды қайта құрылымдауға мүмкіндік алады. Нәтижесінде оларға 5 жылға дейін бірыңғай төлем кестесі ұсынылады, ал әлеуметтік осал топтар үшін бұл мерзім 7 жылға дейін ұзартылуы мүмкін.
Негізгі көрсеткіштер мен өзгерістер
- Азаматтар саны: Борышкерлер саны 877 мыңнан 341 мыңға азайды.
- Осал топтар: Әлеуметтік осал топқа жататын 142 мыңнан астам азаматтың қарызы толық өтелді.
- Қарыз көлемі: Банктер мен микроқаржы ұйымдарының коллекторларға беретін қарыздарының өсуіне шектеу қойылды.
Реттеу тетіктері
- Мораторий мен тыйым: Проблемалық несиелерді коллекторларға сатуға енгізілген тыйым олардың меншігіне өтетін қарыз көлемін азайтты.
- Жаңа міндеттер: Коллекторлық агенттіктер тек қарызды өндіріп қана қоймай, борышкердің өтініштерін қарап, төлем кестесін өзгертуге және айыппұлдарды есептен шығаруға міндеттелді.
- Платформалар: Қарызды қайта құрылымдау үшін арнайы рәсімдер мен электронды жүйелер қолданысқа енгізілді.
Қаржы ұйымдары 2025 жылы жүздеген миллиард теңге көлеміндегі қарызды реттеп, әлеуметтік осал топтағы азаматтардың бір бөлігінің берешегін толық есептен шығарған.
2025 жылы қаржы ұйымдары жалпы сомасы 814,3 млрд теңге болатын қарыздарды реттеген. Оның ішінде 73,8 млрд теңге көлеміндегі берешек толық немесе ішінара есептен шығарылған.
Сонымен қатар әлеуметтік тұрғыдан осал санатқа жататын 142,5 мыңнан астам азаматтың қарызы толық кешірілген.
Мамандардың айтуынша, қарыздарды қайта құрылымдау және азаматтарға қолдау көрсету шаралары халықтың қаржылық жүктемесін азайтуға бағытталған.
