Күнде 1 млн транзакция. Екі жылда себет 25 мыңнан 14 мыңға түсті. Бұл құлдырау емес, әдеттің өзгеруі.2025 жылы Қазақстанның e-commerce нарығы 4,92 трлн теңгеге жетті. Транзакция саны – 363 млн. Соңғы екі жылдағы орташа жылдық өсім – 28%.
Mastercard зерттеуінде сыртқы мұның бәрі сыртқы өсім екені айтылған. Бұл сапалық бетбұрыс. 2025 жылы транзакция саны бір жылда 99%-ға өсті, ал нарық көлемі – 25%-ға ғана. Нәтижесі – орташа чек екі жылда 25 мыңнан 14 мың теңгеге дейін түсті. Бұл e-commerce ірі сатып алу орнынан күнделікті әдетке көшкенін білдіреді. Себетте қымбат электроника емес, үй тауары, автотауар, азық-түлік көбейді.
Mastercard-тың Қазақстан және Орталық Азия бойынша бас директоры Санжар Жамаловтың айтуынша, онлайн енді бөлек тәсіл емес, күнделікті мінез-құлықтың бөлігі. Келесі кезең көлеммен емес, тәжірибе сапасымен өлшенеді.
Онлайн – әр ұрпақтың әдеті және ішкі нарық пен шетелдің арасы ашыла бастадыЗерттеу бойынша әртүрлі жастағы қазақстандықтардың 72-78% соңғы сатып алуын онлайн жасаған. Жиілік – айына 2-3 рет. Жасына қарамастан басты өлшем – баға.Ішкі сегмент әлі де нарықтың 77%, бірақ өсудің драйвері ауысты. Трансшекаралық сауданың өсімдегі үлесі 22%-дан 39%-ға өсті.
Сауалнамадағы сатып алушылардың 67% шетелден тапсырыс берген.
Айырмашылық анық: шетелден киім, аяқ киім, электроника алады, іште – үй және автотауарлар өтімді.
Сауда министрлігінің балама есебі де осыны растайды
2023 жылы 2,4 трлн болған нарық 2025 жылы 3,7 трлн-ға жетті. 2025 жылы маркетплейстегі сатылымның 17,1% – телефон мен гаджет, 12,4% – киім және спорт, 12,1% – үй және саяжай, 10,3% – тұрмыстық техника, 7,4% – азық-түлік.
Сатушы қайда жүр және келесі кедергі қайда
Сатушылар оптимист: 81% алдағы 12 айда онлайн үлесін өсірмек, 71% өсуге сенеді. Бірақ нарық әлі көп арналы: 80% офлайн нүкте ұстайды, 67% әлеуметтік желі мен мессенджерде, 54% маркетплейсте сатады, өз сайтын/қосымшасын тек 13% ғана пайдаланады. Драйвер – цифрландыру (39%), жалға үнемдеу (33%) және сатып алу әдеті (33%).Келесі өсімнің түйіні – төлем мен логистика. Visa зерттеуінде қазақстандықтардың 43% карта деректерін қайта енгізуді ыңғайсыз санайды, 73% тапсырыс кезінде себетті тастап кеткен.Президент Әкімшілігі басшысының орынбасары Әсел Жанасова: «Цифрлық арналар ШОБ-қа нарық кеңейтеді, өңірлер алшақтығын қысқартады. Келесі кезең – логистика, төлем және тұтынушы құқығын қорғау».Mastercard болжамы – 2030 жылға қарай 11,1 трлн теңге. Бұл бірінші фазаның – «онлайнға көшудің» аяқталғанын білдіреді. Екінші фаза – «онлайнда қалу».
