Қалтаңыздан 3 банк қосымшасын шығарып, «қайсысымен төлеймін?» деп ойланған күндер артта қалды. Ұлттық банк бірыңғай QR-ды қосты. Бір айда қазақстандықтар онымен 400 миллиард теңге төледі. Бұл – 20 миллионрет «ыңғайлы болды» деген сөз.
Негізгі өзгерістер мен артықшылықтар
• Бір ғана QR: Кез келген банктің мобильді қосымшасы арқылы кез келген POS-терминалдағы бірыңғай QR-ды сканерлеп төлем жасай аласыз.
• Қосымша құрал қажет емес: Кәсіпкерлерге бөлек терминал немесе қосымша бағдарлама орнату талап етілмейді, бәрі қолданыстағы инфрақұрылым арқылы жұмыс істейді.
• Қолданыс аясы: Жүйе іске қосылған уақыттан бері төлем нарығының 25%-ын қамтып үлгерді.
Статистика бұны анық көрсетті:
Енді біз айына орта есеппен QR-мен 16 рет, ал картамен 12 рет төлейміз екен. Яғни телефон картадан озып шықты. Бұл – Ұлттық банктің ондаған банк арасындағы «қабырғаны» бұзғандығының нәтижесі.Алайда жаңа жолдың шұңқыры да бар. Біріншісі – дүкен сөрелеріндегі екі түрлі QR. Терминалдағысы барлығына жұмыс істейді. Ал қабырғадағы жапсырма әлі жоқ. Ұлттық банк «жарты жылда түземіз» деп отыр. Бірақ кәсіпкер бүгін екі код іліп, екі есе түсіндіріп отыр.Екіншісі – баға мәселесі. Көп кәсіпкер комиссия 1% болады деп күткен. Ал шотқа 1,35% келіп жатыр. Алматылық шағын дүкен иесі үшін бұл айына шамамен 3-5 мың теңге қосымша шығын. «Көп емес» деуге болады. Бірақ «неге бұрынғыдан қымбат?» деген заңды сұрақ туады.
Үшіншісі – ескі әдет. Көп кәсіпкер әлі екі терминал ұстап отыр. Себебі кей банк өз терминалында ғана кешбек береді. Демек «бірыңғайлық» әлі толық емес.Дегенмен мақсат айқын. Ұлттық банк үшін бұл жай төлем емес. Бұл – экономиканы ашық етудің бір қадамы. Әр төлем есепке түссе, көлеңке азаяды. Банктер төлемнен босап, несие беруге көңіл бөлсе, экономика қозғалады.Алдағы жарты жыл шешуші. Егер статикалық QR жойылып, комиссия түсіндіріліп, кешбек бірыңғайланса, онда 400 млрд дегенцифр 4 трлн-ға айналады.Қорытындысы қарапайым: Технологияны қосқан оңай. Адамды сендіру қиын. Ал сенім – дәл осы кішкентай шұңқырларды жамаудан басталады.
