Күз түсе салысымен Қазақстанда ЖРВИ мен тұмау өршиді. 7 қазанда Денсаулық сақтау министрлігінің Фармация комитеті маусымдық сырқатқа байланысты ресми жадынама таратты.Комитеттің басты үндеуі – паника емес, алдын алу.
Министрлік қалай сақтану керек дейді?
Алты қарапайым ереже:
- Қолыңызды жиі жуыңыз,
- жеке гигиенаны сақтаңыз;
- Үйді, кеңсені күніне 3-4 рет желдетіңіз;
- Түшкіріп, жөтеліп жүрген адамдардан аулақ жүріңіз;Өзіңіз ауырып тұрсаңыз – басқаларға жұқтырмаңыз, үйде болыңыз;Дәрігер не десе – соны істеңіз, өз бетіңізше ем тағайындамаңыз;
Тұмауға қарсы вакцина – әлі де ең тиімді қорғаныс.Үйдегі дәрі қобдишасында не болуы керек?Министрлік тізімді нақты берді. Артық ештеңе алудың қажеті жоқ:
- Парацетамол 500 мг – қызуды түсіріп, ауырсынуды басады;
- Ибупрофен 200-400 мг – қызу, ауырсыну және қабынуға;
- Тұзды ерітінді / изотоникалық натрий хлориді – мұрынды жууға, шырышты қабатты ылғалдандыруға;
- Тамыр тарылтатын спрей – мұрын қатты бітелгенде ғана, 3-5 күннен артық емес;
- Регидратация ұнтағы (Регидрон типтес) – су мен тұз жоғалтқанда ішуге;
- Термометр.
Немен емделуге болмайды?
Комитет екі қателікті бөлек ескертті:
1. Вирусқа қарсы дәріні өз бетіңізше ішпеңіз. Тұмауға қарсы дәрілерді тек дәрігер тағайындайды. Дәріханадан жарнама көріп алу – пайдасыз.
2. Антибиотик – тұмауға қарсы емес. Тұмау мен ЖРВИ-ны вирус тудырады, антибиотик вирусты өлтірмейді. Өз бетіңізше антибиотик ішу – бактериялардың дәріге үйреніп кетуіне, аллергияға және асқынуға апарады. Тағы бір қауіп – парацетамол. Көптеген суық тиюге қарсы ұнтақтардың (Терафлю, Колдрекс т.б.) құрамында парацетамол бар. Оның үстіне тағы парацетамол таблеткасын қосып ішсеңіз, доза асып кетеді. Бұл бауырға қауіпті. Сондықтан қораптың сыртын мұқият оқыңыз.
Қашан үйде жатуға болады, қашан дәрігерге жүгіру керек?
Егер ЖРВИ жеңіл өтіп жатса: демалыс, көп жылы сұйықтық ішу (су, шай, компот), симптоматикалық ем жеткілікті. Бірақ мына белгілер болса – бірден дәрігерге:қызу 3 күннен аса түспей тұрса;тыныс алу қиындаса, ентіксеңіз; кеуде қуысы ауырса;жақсарып келе жатып, қайта нашарласаңыз; ерекше, ауыр белгілер пайда болса. Әсіресе жас балалар, қарттар, жүкті әйелдер және созылмалы ауруы бар адамдар – қауіпті топта. Оларға қарапайым тұмаудың өзі асқынып кетуі мүмкін. Министрліктің түйіні: тұмау – жыл сайын қайта шабатын жау. Одан қорғанудың жолы – вакцина, тазалық, дұрыс демалыс және дәріні өз бетіңізше емес, дәрігердің кеңесімен ішу.
