ҚҚҚ талдау орталығы ШОБ-тің 2026 жылдың бірінші тоқсанында несиелендірудің өсуі бойынша көшбасшы болғанын талдап жазыпты.
- Банктер бұл сегментке 835,7 млрд теңге жаңа несие берді,
- Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 65,4% -ға артық. Ірі де, шағын да бизнес мұндай динамиканы көрсеткен жоқ,
- Орта бизнестен түскен өтініштер саны 9,5% -ға өсіп, 5,1 мыңды құрады. Бұл ретте банктер оларды жиі мақұлдай бастады. Мақұлдаулар үлесі 35,8% -дан 37,4% -ға дейін өсті.
- Себебі қарыз алушылардың қаржылық жағдайы жақсарды.
- Ұлттық банктің мәліметінше, орта бизнес арасында қаржылық жағдайы қиын кәсіпорындардың үлесі 25,8% -дан 22,4% -ға дейін қысқарды.
Өнеркәсіпті несиелеу 169% -ға немесе 162,5 млрд теңгеге өсті. Құрылыс 136% немесе 24,7 млрд теңгені құрады. Талдаушылар мұны инфрақұрылымдық және өндірістік жобалардың жандануымен байланыстырады.
«Орта бизнесті несиелеу біртіндеп саудаға тәуелділігі төмендеп барады. Жаңа өнімдердегі сауда үлесі 46,5% -дан 42,5% -ға дейін төмендеді, ал өнеркәсіп үлесі 19,1% -дан 31%-ға дейін өсті», — деп атап көрсетеді ҚҚҚ-да.
Кредиттердің сипаты да өзгеруде.
- Қарыздың орташа мөлшері 17,4% -ға өсіп, 902,1 млн теңгені құрады.
- 10 млрд теңгеден астам несиенің үлесі 10% -дан 18% -ға дейін өсті. Орта бизнес айналым қаражатына ғана емес, негізгі қорларды сатып алуға да жиі ақша алады.
- Негізгі қорларды несиелеу 82,1% -ға өсіп, 169,5 млрд теңгеге жетті.
Орта бизнестің жалпы кредиттік портфелі 3,1 трлн теңгеге дейін өсіп, жыл басынан бері 3,4% -ды және жылдық көрсеткіште 30,7% -ды құрады. Бұл ретте портфельдің сапасы тіпті жақсарды. Кешіктіру 1,7% -дан 1,4% -ға дейін төмендеді, ал оның көлемі 14,4% -ға 40,4 млрд теңгеге дейін қысқарды. Екінші тоқсанда банктер орта бизнестен кредиттерге сұраныстың біркелкі өсуін күтеді. Бұған іскерлік белсенділіктің маусымдық жандануы және өнеркәсіптегі, ауыл шаруашылығы мен құрылыстағы инвестициялық жобалар көмектеседі.
Бұған дейін біз Қазақстанның ірі бизнесі де несиелендіруді арттыратынын жазғанбыз. Бірінші тоқсанда банктер оған 2,3 трлн теңге берді, бұл өткен тоқсанға қарағанда 20,5% артық. Алайда банктер қарыз алушыларды қатаңдатып, мақұлданған өтініштердің үлесін 65% -дан 55,5% -ға дейін төмендетті.
Бизнестің несиеге жүгінуі оның өсу қарқынын жеделдетіп, жаңа нарықтарға шығуға мүмкіндік береді, бірақ сонымен бірге қаржылық тәуекелдерді арттырып, қатаң бюджеттік тәртіпті талап етеді. Бұл процесс кәсіпорынның стратегиялық жоспарлауына тікелей әсер етеді.
