Ресейдегі дрон шабуылдары күшейгеннен кейін ірі компаниялардың логистикалық бағыттарын қайта қарауы мүмкін екенін бұған дейін Protenge Telegram арнасы жазған болатын. Коммерсанттың» мәліметінше, Wildberries маркетингін дамытатын RWB тобы Қазақстанда 100 мың шаршы метрге дейін қойма алаңын іздей бастады. Басылым дереккөздерінің айтуынша, лайықты ұсыныс болған жағдайда компания сапалы логистикалық жылжымайтын мүліктің барлық қолжетімді көлемін жалға алуға дайын.
Басылымның хабарлауынша, Қазақстанға деген қызығушылық Ресейдегі Wildberries логистикалық нысандарына жасалған шабуылдармен байланысты. Электрондық коммерцияның ірі ойыншыларының бірінің келуі қойма жылжымайтын мүлік нарығын өзгертіп, экономикаға серпін бере ала ма, деген сұрақтың жауабы нақтыланған жоқ.
Қазіргі уақытта Wildberries компаниясынан Қазақстан аумағында қосымша қойма қуаттарын орналастыру мәселесіне қатысты министрлікке ресми өтініш келіп түскен жоқ. Тиісті ұсыныстар келіп түскен жағдайда, олар Қазақстан Республикасының ұлттық мүдделерін ескере отырып, заңнама талаптарына сәйкес қаралатынын Сауда және интеграция министрлігі хабарлады.
Wildberries маркетплейсінің бизнестегі басты пайдасы мен қаупі: қолжетімді нарық, логистикалық тәуекелдер және цифрлық тәуелділік. ECOMMERCE-KZ электрондық сауда өкілдері қауымдастығының төрағасы Хамит Кашиков бұған дейін шабуылдардың салдары бірлестіктің 250 қатысушысының 150-ден астамын қамтығанын хабарлады.
Бұл кәсіпкерлердің жиынтық шығыны шамамен 2 млрд теңгеге бағаланды. Жекелеген сатушылардың шығыны 300 мыңнан 200 млн теңгеге дейін болды.
Қауымдастық алғашқы төлемдерді көбінесе шағын селлерлер алғанын атап өтті. Қолдауға ие болған кәсіпкерлерге екінші траншты есептеу Wildberries залалды бір сомамен жаппастан, ақшаны кезең-кезеңімен төлейтінін білдіруі мүмкін. Wildberries қанша төлейді
Басты сұрақ әзірге жауапсыз қалып отыр. Маркетплейс:
• екінші транштың жалпы көлемі;
• төлемді есептеу формуласы;
• тауардың құны ғана немесе жіберіп алған пайда ескеріле ме;
• Қазақстанға қанша алушы келеді;
• есептеулер расталған зиянның қандай үлесін жабады;
• барлық кезеңдер қандай мерзімде аяқталады.
Сондықтан алушылар саны өтемақының нақты ауқымын көрсетпейді. Бір кәсіпкер тауардан бірнеше жүз мың теңгеге, екіншісі ондаған немесе жүздеген миллионға айырылып қалуы мүмкін.
Жарияланған формуланың болмауы сатушыға оған қандай соманы есептеуге тиіс екенін алдын ала тексеруге мүмкіндік бермейді
Экономист Руслан Сұлтановтың бірақ олар экономикалық өсімнің драйверіне айналмайды. Негізгі әсер оның айналасында толыққанды экожүйе қалыптасқанда ғана пайда болады: Олар көлік компаниялары, соңғы миль сервистері, қаптама өндірістері, IT-шешімдер, автоматтандыру, сақтандыру және қаржы сервистер. Нақ осындай тізбек қосылған құнды, жаңа жұмыс орындарын және салық түсімдерін құрады.
Сарапшының айтуынша, ЕАЭО-ға мүшелігіміз одақ ішіндегі жеткізілімдер үшін маңызды тарату торабына айналуы мүмкін. Сондықтан бүгінде қойманың көлемін емес, құрылатын құнның қандай бөлігі Қазақстанда қалатынын талқылау маңызды: Біз үшін маіыздысы біздің елге қандай жағдайда келгісі келетіні маңызды. Егер бұл мәселе күн тәртібіне шықса, нақ осы мәселелерді талқылап алу маңызды.
Сұлтановтың пікірінше, мұндай ірі ойыншының келуі қойма жылжымайтын мүлік нарығын да тез өзгерте алады. Қазақстандық нарық әзірге салыстырмалы түрде шағын. Сарапшының пікірінше, бұл жалдау мөлшерлемелерінің өсуіне және сапалы алаңдардың тапшылығының күшеюіне алып келуі мүмкін.
Алайда бұл жағдайдың кері жағы да бар.
Wildberries қазірдің өзінде Алматы мен Астанада өз логистикалық кешендерін салып жатыр.
Бірақ экономистің айтуынша, ірі халықаралық инвестордың келуі экономикалық қайтарымға кепілдік бермейді. Жоба іске асырылатын шарттардың маңызы бар. Сұлтанов мұндай жобалар ең алдымен жергілікті бизнесті: қазақстандық тасымалдаушыларды, мердігерлерді, IT-компанияларды және сервистік ұйымдарды барынша тартуы тиіс деп санайды. Отандық компаниялар логистикалық тізбекке неғұрлым көп кіріктірілсе, ел экономикасы үшін соғұрлым жоғары әсер болады. Бұдан басқа, мемлекетке ірі ойыншылар арасында бұрыннан бар қойма алаңдарын қайта бөлуді емес, жаңа инфрақұрылым салуды ынталандыру тиімді. Логистиканы кеңейту қазақстандық өндірушілер, әсіресе шағын және орта бизнес үшін жаңа экспорттық мүмкіндіктер ашуы да маңызды.
«Жаңа қойма кешені пайда болғанда бүкіл экономика ұтады. Ірі ойыншы бар алаңды алып тұрғанда, ең алдымен жылжымайтын мүлік иесі ұтады», — деді Руслан Сұлтанов.
Сарапшы экономикалық қауіпсіздік мәселесіне жеке назар аударады. Оның пікірінше, Қазақстан халықаралық санкциялық немесе экспорттық шектеулерді айналып өту үшін аумақ ретінде пайдаланылмауы тиіс. Мұндай схемалар тек нақты компания үшін ғана емес, банктер, көлік операторлары, сақтандыру нарығы, экспорттаушылар және барлық логистикалық сала үшін де тәуекелдер туғызады. Оның үстіне, мұндай жағдайлар жекелеген компанияларға, тіпті экономиканың тұтас секторларына қарсы қайталама санкциялар енгізуге алып келуі мүмкін.
Wildberries-тің қосымша қойма алаңдарына деген қызығушылығының себептерін бағалай отырып, Руслан Сұлтанов бұл жерде бірден екі фактор сәйкес келді деп есептейді. Біріншісі — компанияның ұзақ мерзімді стратегиясы, ол бірнеше жылдан бері Қазақстанға инвестиция салып келеді, өз логистикалық кешендерін салуда, сатушылар желісін дамытуда және Орталық Азияны дербес нарық ретінде қарастырады. Екінші фактор сыртқы ортаның өзгеруіне байланысты: кез келген ірі бизнес операциялық тәуекелдерді төмендетуге ұмтылады, ал логистикалық инфрақұрылым үшін қауіп-қатерлер бұл процесті жеделдетеді.
«Сондықтан қосымша алаңдарға деген қазіргі қызығушылық жаңасын қалыптастырғаннан гөрі, компанияның қазіргі стратегиясын жеделдетеді», — деп атап өтті экономист.
Сонымен қатар, сарапшының айтуынша, Қазақстан үшін өзінің ұзақ мерзімді стратегиясын анықтау әлдеқайда маңызды. Егер ел өзінің географиялық орнын қазіргі заманғы логистикалық инфрақұрылымға айналдырып, инвестициялар тартуға, отандық өнім экспортын ұлғайтуға және жеке сервистік компанияларды дамытуға қол жеткізсе, мұндай жобалар шын мәнінде экономикалық өсу көзіне айналады. Егер республика бөтен тауарлардың транзиттік алаңы ғана болып қалатын болса, тиімділігі әлдеқайда қарапайым болады.
«Сондықтан мұндай жобалардың табысы ірі компанияның келу фактісімен емес, оның ел экономикасына қаншалықты терең кірігуімен және Қазақстанның халықаралық саудаға жауапты қатысушы ретіндегі беделі қаншалықты сенімді болуымен айқындалады. Қазіргі халықаралық жағдайдағы бедел мәселесі маңызды болып табылады», — деп түйіндеді Руслан Сұлтанов.
Қазақстанның электрондық коммерция нарығы жоғары қарқынмен дамып келеді, оны Kaspi.kz, Wildberries және Ozon сияқты негізгі ойыншылар басқарады. Бұл нарық жергілікті экожүйелер мен шетелдік платформалардың өзара бәсекесімен және тығыз байланысымен ерекшеленеді.
Мәселе жергілікті онлайн-сауда алаңдары алдыңғы қатарда тұрған қазақстандық нарықта көп жылдар бойы ресейлік Wildberries және Ozon ірі базарларының ғана емес, сонымен қатар Қытайдан тез танымалдылыққа ие бәсекелестері — Temu, AliExpress, JoyBuy да бар.
.
