Кеше Тоқаев Жолдау жариялады. Бүгін барлық басылым бір ғана санды қайталап жатыр: ең төменгі жалақы 110 мың теңге болады. Бұл маңызды, бірақ бұл – бүгінгі күннің қамы. Ал Жолдаудың ішінде 10-20 жылдан соң ел тағдырын шешетін 4 шешім жатыр және оны ешкім ашып айтпай жатыр.
Барлық жерде «Балқаш атом стансасын келесі жылы саламыз» деп жазып жатыр. Ал Тоқаевтың алдағы 50 жылда, одан арғы уақытта уранды қайдан аламыз деп қазір ойлану керек екенін, 100 жылға жететін мемлекеттік қор жасауды байыппен қарастыру керек екенін тағы да ескертті.
Бұл нені білдіреді?
Қазақстан әлемдегі уранның 40 пайызын қазып алады, бірақ оны байыту – Ресей мен Қытайда қалады. Біз тек шикізат сатушымыз. Егер 100 жылдық қор жасасақ, ол Ұлттық банктегі алтын сияқты тірекке айналады. Тоқаев оның шартын да ашып айтты: станса салатын шетелдік серіктес зауытын осында әкелуі, білімін беруі, маман үйретуі керек екенін, мұндай ұсыныс Ресей мен Қытайдан түсіп жатқанын ашып айтты.
2029 жылға дейін жарық молшылығы – шам емес, дата орталығы туралы Тоқаев Қазақстан 123 млрд киловатт сағат өндіретінін, бұл тым аз, тіпті қатты аз екенін ашып айтты. Неге аз? Себебі алда – жасанды зерде және дата орталықтары тұр. Дата орталығынсыз цифрлы ел болмайды, ал дата орталығы жарықсыз істемейді. Сондықтан алдымыздағы міндет – 2029 жылға дейін жарықты артығымен өндіру.
Ал қазір не болып жатыр?
Тоқаев қыста біз жарықты көршіден қымбатқа сатып алып, жазда арзанға қайтарып беретінімізді ашып айтты. Ондаған жылға созылған осы оңай кәсіптің енді тоқтауы керек екенін ашып айтты. Осы жерден екінші тағдырлы шешім шығады. Ол Үкіметке таза көмірден жарық өндіруді толық дамытуды тапсырғанын ашып айтты. Басылымдар «көмір» деген сөзден сескеніп, жазбай отыр. Бірақ бұл – ертең үйде жарық жана ма, жанбай ма деген сұрақ.
Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге – 20 жылдық ұстанымның аяқталуы
Тоқаев 2029 жылға дейін Ұлттық қордан жол, құбыр, желі салуға 6,5 трлн теңге бөлінетінін, оның 1,5 трлн-ы алдағы 4 айда алынатынын ашып айтты. Бүкіл ел болып ескі желіні жаңартуға кірісетінімізді ашып айтты. Мұның мәні неде? 20 жыл бойы «Ұлттық қор – баланың еншісі, тиісуге болмайды» деген қағидамен келдік. Енді Тоқаев 130 млрд доллар жиналғанын, енді оны темір-бетонға, жолға, құбырға құю керек екенін, әйтпесе ел масыл болып кететінін ашып айтты.
Алатаудағы жаңа сот – қаржыгерге берілген кепілде БАҚ-тын назарынан тыс қалды. Тоқаев Алатау қаласында кәсіпкерлер дауын қарайтын сот құрылатынын ашып айтқанын бәріміз естідік. Ол қаржыгерге «Маған сенбесең, Алатауға бар, сені ағылшын заңымен қарайды» деп отырғанын ашып айтты
Неге бұл біздің тақырыпқа қатысты?
Біз бүгін талқылаған шағын зауыттар неге ірілене алмайды? Себебі банк, қаржыгер қорқады. Тоқаев осы қорқынышты шешетін жалғыз жол әділ сот екенін ашып айтты.
