«ҚазМұнайГаз» компаниясы ішкі нарықта жанармай тапшылығын болдырмау үшін Павлодар мұнай-химия зауытындағы (ПМХЗ) 2026 жылға жоспарланған күрделі жөндеу жұмыстарын 2027 жылдың наурызына ауыстырды.
Бастапқыда зауыттағы жоспарлы жөндеу 18 қыркүйек пен 17 қазан аралығында өтуі тиіс еді. Алайда күзгі кезеңде жанармайға сұраныс жоғары болатындықтан, өндірісті тоқтатпау туралы шешім қабылданған.
Шешімнің мақсаты мен мән-жайы
- Жанармай қауіпсіздігі: Ел ішінде мұнай өнімдерінің тұрақты қорын сақтау.
- Уақыттың ауысуы: Жөндеу 2026 жылдан 2027 жылдың наурыз айына жылжыды.
Мұнай өңдеу зауыттарының жөндеу режимдері
- Павлодар мұнайхимия зауыты (ПМХЗ): Үш жылда бір рет жөндеу жасау жүйесіне көшу жұмыстары жүріп жатыр.
- Атырау мұнай өңдеу зауыты (АМӨЗ): Жөндеуаралық кезеңді үш жылға ұзарту шаралары атқарылуда.
- Шымкент мұнай өңдеу зауыты (ПетроҚазақстан Ойл Продактс): Бұл зауыт үш жылда бір рет жөндеу режимінде жұмыс істеп тұр.
Бұл өзгерістің пайдасы
- Отын өндірісі көлемін арттыруға мүмкіндік береді.
- Ішкі нарықтағы мұнай өнімдерінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
- Зауыттардың жұмыс тиімділігін арттырады.
Сонымен қатар, «ҚазМұнайГаз» Шымкент мұнай өңдеу зауытының қуатын жылына 6 млн тоннадан 12 млн тоннаға, ал Павлодар зауытының қуатын 6 млн тоннадан 9 млн тоннаға дейін арттыруға арналған жобалық құжаттама әзірленіп жатқанын хабарлады.
Экономистер мен сарапшылар АИ-92 бензинінің бағасы алдағы уақытта да өсе беретінін растайды. Бұған мемлекеттік реттеу мен мораторийдің аяқталуы, көрші елдердегі баға көрсеткіштерімен теңесу қажеттігі және сыртқы нарықтық факторлар тікелей әсер етіп отыр. Экономист Меруерт Махмұтованың пікірінше, Қазақстанда бензин бағасы алдағы уақытта да үздіксіз қымбаттай береді. Өйткені оған сыртқы өте күрделі факторлар әсер етіп отыр.
«Бағаны ұстап тұру үшін шекараны жабу керек еді, бірақ біз бұған дайын емес сияқтымыз», – деп есептейді Махмұтова.
- Көрші елдермен айырмашылық: Қазақстандағы жанармай бағасы Қырғызстан, Өзбекстан сияқты көрші мемлекеттерге қарағанда әлдеқайда арзан, бұл нарықтық тепе-теңдік үшін бағаны біртіндеп көтеруді талап етеді.
- Мораторийдің күші жойылуы: АИ-92 бензині мен дизель отынының бағасын шектеп келген уақытша шектеулердің тоқтатылуы бағаның нарықтық үрдіспен өсуіне жол ашты.
- Инфляция және логистика: Жалпы инфляциялық қысым, ұлттық валюта бағамының ауытқуы және тасымалдау шығындары бағаның тұрақты жоғарылауын тудырып отыр
