Шавкат Мирзиёев Анкарада бес бастама көтерді. Соның екеуі қазақтың қалтасына тікелей әсер етеді. Астана келісе салуға асықса, ұтылып қалуы мүмкін.ID-картамен жүру еркін болады.
Қазір Өзбекстанға паспортсыз бара алмайсыз. Мирзиёев ID-картамен жүруге рұқсат беруді ұсынды.
Бұл не береді?
Алматы мен Ташкент арасы арзандайды. Қазір жолға 35 мың кетеді, ID болса 15 мыңға түседі. Келуші көбейеді. Былтыр 1,2 миллион өзбек келсе, енді 2 миллионға жетеді.Бірақ Қазақстан өз шартын қоюы керек. ID-мен келген адам 30 күннен аса тіркеусіз жүрмеуі тиіс. Әйтпесе есеп жоғалады.
Бір виза – алты елгеТүркі туристік альянсы құрылмақ. Еуропадағы Шенген сияқты.
Бір визамен Түркістанды, Самарқандты, Каппадокияны аралауға болады.Бұл бізге тиімді. Әр турист орта есеппен 120 доллар артық қалдырады. Тек табысты виза берген ел емес, турист тоқтаған ел алуы керек деген қағиданы енгізу қажет.
Жүз жобаның ішінде – сирек металл
Бағдарлама «Түркі әлемі – 100» деп аталады. Оның ішінде сирек металды бірге өңдеу бар.Мұнда сақтық керек. Шикі литийдің тоннасы 6 мың доллар тұрады. Ал өңделгені – 78 мың доллар. Айырма – 13 есе.Сондықтан Астана «шикізат береміз, бірақ зауыттың тең жартысынан көбі Қазақстанда болады» деп шарт қоюы тиіс. Екібастұз бен Балқашта энергия арзан. Зауытты сонда салған жөн. Әйтпесе шикізатты беріп, дайын өнімді қымбатқа сатып аламыз.
Ортақ логистика желісі
Орта дәлізді бірге басқару ұсынылды. Ақтау порты, Алтынкөл, Достық – бәрі бізде. Бұл ұсыныс Қазақстанға тиімді.Бірақ тарифті кім белгілейді? Осыны анықтап алу керек. «Транзиттен түскен табыстың 40 пайызы порт иесіне қалады» деген норма керек. Тарифті Анкара емес, Астана бекітуі тиіс.Кәсіпкерге арналған цифрлық көпір
Қазақ кәсіпкері Ташкентте алданса, соты екі жылға созылады. Жаңа цифрлық платформа осы дауды үш айда шешуге мүмкіндік береді.Сөз соңыМирзиёевтің ұсынысы – дұрыс қадам. Бірақ «иә» деп бірден келісе салуға болмайды. «Иә, бірақ мына шартпен» деу керек. Үш шарт қойылмаса, ID-дан есепсіз көші-қон, литийден шикізат шығыны, логистикадан тариф жоғалту қаупі бар.
