Ұлттық статистика бюросы ақпан айының басында қаңтар айындағы инфляция бойынша айлық және жылдық мәндегі соңғы деректерді жариялады. Бұл ретте ведомство көрсеткіштерді есептеудің жаңа тәсіліне көшетінін ескертті.
Осылайша, 2026 жылғы қаңтардан бастап Ұлттық статистика бюросы инфляцияны есептеудің жаңартылған тәсілін енгізуде. Енді, ведомствода хабарлағандай, дүкендер мен интернет-алаңдардағы бағаларды дәстүрлі бақылаудан басқа, есеп айырысуларда бақылау-кассалық машиналар арқылы өткізілетін фискалдық чектердің деректері пайдаланылатын болады. Бұл халықтың нақты бағалары мен сатып алулары туралы неғұрлым нақты және толық ақпарат алуға мүмкіндік береді.
Фискалдық чектердің деректерін пайдалану үшін кешенді әдіснама әзірленді. Ол ақпаратты тазалау мен өңдеуді, тауарларды автоматты жіктеуді, деректерді топтастыруды, сондай-ақ индексті есептеудің заманауи серпінді тәсілін қамтиды. Әдіснама тексеруден өтіп, техникалық көмек аясында Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзілік банктің оң бағасына ие болды.
Айлық инфляция жеделдеді
Биылғы жылдың қаңтарында Қазақстанда инфляция бір пайызды құрады (өткен айда көрсеткіш 0,9 пайыз деңгейінде болды. — Шамамен. авт.). Бір айда азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасының деңгейі 1,2 пайызға (желтоқсанда — 0,7 пайыз), ақылы қызметтер — 1,1 пайызға (желтоқсанда — 0,6 пайыз), азық-түлік тауарлары — 0,8 пайызға (желтоқсанда — 1,2 пайыз) өсті.
Күтулер мен болжамдар
Ал Ұлттық банк қаңтарда қазақстандықтардың инфляциялық күтулері туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Өткен жылдың желтоқсан айының қорытындысы бойынша алынған жауаптар респонденттердің көпшілігі бағаның өсуі жалғасатынына бұрынғысынша сенімді екенін көрсетеді.
Мәселен, таяудағы 12 айда тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің бағасы қалай өзгереді деген сұраққа сауалнамаға қатысқандардың жартысы дерлік, ал бұл 47,9 пайыз, олар қазіргі қарқынмен өседі деп есептейді. Респонденттердің тағы 30,4 пайызы инфляцияның жеделдеуін күтуде, ал 9,3 пайызы болжаммен қиындыққа ұшырады.
Алдағы жылы бағаның ықтимал өсу ауқымы туралы сұраққа жауап бере отырып, респонденттердің жартысынан астамы — 53,4 пайызы (жалпы олардың өзгеруін күтетіндердің ішінен) болжам бере алмады. Бұл ретте 14,3 пайыз баға 20 пайыздан астам өседі деп пайымдайды, ал 11,2 пайыз бағаның 16-дан 20 пайызға дейінгі диапазонда өсуін күтеді.
Ұзақ мерзімді перспективада бағалау да сақтық күйінде қалады. Бес жылдан кейін жылдық инфляция деңгейі қандай болады деген сұраққа респонденттердің 21,2 пайызы көрсеткішті 20 пайыздан жоғары деп атады! Сұралғандардың 13,5 пайызы инфляцияны 7-10 және 11-15 пайыз диапазонында, тағы 11,1 пайызы 16-20 пайыз деңгейінде күтеді. Бұл ретте сауалнамаға қатысушылардың шамамен үштен бірі, 31 пайызы жауап беруге қиналды, бұл халықтың күтуіндегі белгісіздіктің жоғары деңгейін көрсетеді.
Сонымен қатар, көптеген сарапшылардың болжамы бойынша, 2026 жылы инфляция екі таңбалы көрсеткіштерді сақтап қалады — 10,5-тен 11,5 пайызға дейін.
Өз кезегінде Ұлттық банк басшысы Тимур Сүлейменов 23 қаңтарда базалық мөлшерлеме бойынша брифингте 2025 жылғы негізгі инфляцияға қарсы тәуекелдерді бейтараптандыруға қол жеткізілгенін атап өтті
