Шенеуніктердің жол сапарлары шығыны қысқарады, имиджтік сипаты бар форумдарды өткізуге қаржы бөлінбейді.
Таратып айтсақ:
Еуразиялық Даму Банкі ЕАЭО мемлекеттерінің экономикасына жасалған апта сайынғы макро шолуында Қазақстандағы мемлекеттік бюджет тапшылығы 2025 жылдың қорытындысы бойынша 4,4 трлн теңгеге жеткені айтылған.
Бұл көрсеткіш 2024 жылы 3,6 трлн теңге болған.
«Нақты тапшылық жоспарлы деңгейден 90%, 4,9 трлн теңге болды. Кіріс бөлігі 100% орындалды. Ол 17,7% салық түсімдерінің арқасында 10,1%-ке өсті», — деп атап өтті ЕАДБ.
Салыстыру үшін өткен жылдардағы республикалық бюджет тапшылығы көрсеткішін ұсынамыз:
- 2020 жыл – 2,1 трлн теңге;
- 2021 жыл – 2,5 трлн теңге;
- 2022 жыл – 2,1 трлн теңге;
- 2023 жыл – 2,8 трлн теңге.
Әлеуметтік көмек пен білім беруге бағытталған аударымдар саны артқандықтан республикалық бюджеттің шығысы 10,3%-ке артқан.
Сондай-ақ сарапшылардың айтуынша, биылғы жылдың қаңтарында Ресейдегі инфляция артты. Бұл негізінен бір реттік сипатта болды және қосымша құн салығы мен акциздер жоғарылап, сондай-ақ реттелетін тарифтерді индекстеумен байланысты болды, деп атап өтті ЕАДБ.
«Сонымен қатар проинфляциялық тәуекелдер сақталады: инфляция жоғарылайды, салықтық өзгерістер мен реттелетін бағаларды түзетудің әсері жалғасады. Бұл ретте реттеуші икемділікті сақтайды және бюджеттік ережелер параметрлерін қоса алғанда, бюджеттік ұсыныстар өзгерген жағдайда саясат параметрлерін түзетуге мүмкіндік береді «, — дейді сарапшылар.
ЕАДБ сарапшылары ақша-кредит саясатын біртіндеп жұмсаратынын айтып отыр. Олардың болжамында 2026 жылдың аяғында шамамен негізгі мөлшерлеме 13% болатыны айтылған.
Бұған дейін Ресейдің Орталық банкі негізгі мөлшерлемені 50 базистік тармаққа, жылдық 15,5% — ға дейін төмендетті.
р»Бағаның өсу қарқыны екінші ай қатарынан төмендеп келеді. Азық-түлік инфляциясы 8,6%-ке дейін баяулады, бұл маусымдық көкөністер мен жемістер бағасының 4,9% — дан 3,7% — ға дейін одан әрі төмендеуіне ықпал етті «, — деп атап өтті сарапшылар.
Қазақстанның Ұлттық банкі Қаржы министрлігімен және Ұлттық экономика министрлігімен бірге мемлекеттік борышты басқару жөніндегі консультативтік-кеңесші орган — кеңес құру туралы хабарлаған болатын.
Оның негізгі міндеттері — мемлекеттік қарызды басқару, мемлекеттік бағалы қағаздар нарығын дамыту және макроэкономикалық жағдайлар мен борыштық орнықтылықты ескере отырып, оларды ішкі және сыртқы нарықтарда шығару саясатын қалыптастыру жөніндегі шешімдерді келісу.
Әлеуметтік көмекті тек өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтындар ғана алады
2026 жылы Қаржы министрлігі Ұлттық қордан түсетін трансферттерді 5,3-тен 2,8 трлн теңгеге дейін қысқартуды жоспарлап отыр.
Бұған дейін біз Қазақстанның сыртқы қарызы 172,8 млрд долларға жетті деп жазғанбыз. Бұл ЖІӨ-нің 59,2% -ын құрайды. Қарыздардың негізгі өсімін мемлекеттік сектор мен ұлттық компаниялар «қамтамасыз етті». Сарапшылар егер қарыздар одан әрі өсетін болса, экономика құлдырауы мүмкін деп ескертеді.
Премьер-Министр Олжас Бектенов, өз кезегінде, мемлекеттік қарыз деңгейі халықаралық әдіснама бойынша ЖІӨ-ге 23,6% болып қалатынын мәлімдеді. Ол мемлекет бұдан былай жұмыс істей алатын адамдарды ұстамайтынын қосты. Әлеуметтік көмекті тек өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтындар ғана алады.
Әкімшілік форумдарға, конференцияларға, үй-жайларды жалға алуға, көлік және өкілдік шығындары қысқарады
Осыған дейін қаржы вице-министрі Абзал Бейсенбекұлы 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасында Қаржы министрлігі шамамен 68 млрд теңге сомаға шығыстарды оңтайландыруды жоспарлап отырғанын айтқан.
Қаржы министрлігі өкілінің айтуынша, қысқарту бірінші кезекте әкімшілік және имидждік шығындарға — іссапарларға, форумдарға, конференцияларға, үй-жайларды жалға алуға, көлік және өкілдік шығындарға қатысты болады. «Біз шығыстарды қайта қарау және қысқарту бойынша үлкен жұмыс атқардық. Бұл шамамен 68 млрд теңгені үнемдеуге мүмкіндік берді, — деп атап өтті Абзал Бейсенбекұлы.
2026 жылы республикалық бюджетте бірде-бір форумды немесе ірі имидждік іс-шараны мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландыру көзделмеген. Мұндай қадам ресурстарды дамудың басым бағыттарына шоғырландыра отырып, шығыстардың атаулылығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған.
