Қазақстандағы пайғамбарлардың, астрологтар мен экстрасенстердің ресми табысы өткен жылмен салыстырғанда бірнеше есе төмен болды. Егер 2024 жылдың қорытындысы бойынша олардың көрсеткен қызметтерінің көлемі 2,9 млрд теңгеге бағаланса, 2025 жылы — ҚҚС-сыз барлығы 279,6 млн теңгеге бағаланды.
Бұл құбылыстың басты себептері мен қызықты тұстары:
- Қала халқы басым: Ресми қызметтердің 96%-ын қала тұрғындары тұтынады.
- Аймақтық ерекшелік: Ресми түскен 279,6 млн теңгенің басым бөлігі (216 млн теңге) тек Қостанай облысындағы мамандардың үлесінде.
- Есепке алынбаған табыс: Бұл статистикаға тек жеке кәсіпкер немесе заңды тұлға ретінде тіркелгендер ғана кіреді. Салық төлемей, көлеңкелі нарықта жұмыс істейтін мамандар бұл есепке кірмейді.
- Сарапшылар мұны халықтың қаржылық сауаттылығының артуымен және жалпы халықтың нақты табысының азаюымен байланыстырады. Адамдар босқа ақша шашпай, нақты шешімдерге көшуде,
Бұл ретте мамандар бірден ескертеді: бұл сандарды эзотерикалық қызметтер нарығының нақты көлемі ретінде қабылдаудың қажеті жоқ.
«Жарияланған сомалар эзотерикалық қызметтердің қазақстандық нарығының бір бөлігін ғана көрсетеді», — деп атап өтті Бірінші кредиттік бюроның талдаушылары.
ПКБ түсіндіргендей, мемлекеттік статистика тек ресми тіркелген заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерді ғана есепке алады. Бұдан басқа, шағын бизнес пен ДК іріктеп тексеріледі, сондықтан әр жылдары статистикаға нарықтың әр түрлі қатысушылары түседі. Сарапшылардың пікірінше, 2024 және 2025 жылдардағы көрсеткіштер арасындағы күрт айырмашылық осымен түсіндіріледі.
Жарияланған мәліметтерге сәйкес, ресми табыстың негізгі бөлігін тек пайғамбарлар, астрологтар мен нумерологтар қамтамасыз етті. Олардың қызметіне 222,8 млн теңге түсті, ал экстрасенстер 56,8 млн теңгені декларациялады.
Эзотерикалық қызметтердің өкілдері іс жүзінде халықтан барлық ресми табысты алды. Бұл соманың 96% -ын қала тұрғындары қамтамасыз етті, ал ауылдық жерлерге нарықтың аздаған бөлігі ғана тиесілі.
Өңірлік статистика да ерекше болып шықты. Төлеушілер тапқан 222,8 млн теңгенің 216 млн теңгесі Қостанай облысына тиесілі. Бірінші кредиттік бюро мұндай шоғырлану аймақ тұрғындарының басқаларға қарағанда эзотериктерге жиі жүгінетіндігімен емес, статистикалық іріктеменің ерекшеліктерімен түсіндіріледі деп пайымдайды.
Экстрасенстердің кірістері басқаша бөлінді. Ресми табыстың үштен екісі — 36,9 млн теңге немесе жалпы соманың 65% Маңғыстау облысына тиесілі. Тағы 15,1 млн теңге Қарағанды облысының мамандары, ал 4,2 млн теңге Шығыс Қазақстан облысының мамандары тапқан.
Сарапшылардың айтуынша, ресми статистика нарықтың бір бөлігін ғана көруге мүмкіндік береді. Эзотерикалық қызметтер өкілдерінің едәуір үлесі ресми есептіліктен тыс жұмыс істейді немесе іріктемелі зерттеуге түспейді, сондықтан осы сегменттің нақты айналымдары жарияланған деректерден айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін.
