Қазақстандықтардың ерікті түрде мүлік пен өмірді сақтандыруға деген қызығушылығы төмен.
Халықтың негізгі бөлігі тек заңмен міндеттелген сақтандыруларды (мысалы, көлік иелерінің жауапкершілігін) және мемлекеттік медициналық сақтандыруды ғана пайдаланады. Табиғи апаттар мен төтенше жағдайлар кезінде мүлікті қорғау мәдениеті әлі де қалыптасқан жоқ.
Мұның бірнеше басты себептері бар:
- Ақпараттың аздығы: Тұрғындар сақтандыру компанияларының қызметтері мен шарттарын толық түсінбейді.
- Төмен қаржылық сауаттылық: Көп адам сақтандыруды қажетсіз шығын деп санайды.
- Сенімсіздік: Сақтандыру төлемдерін алу процесінің күрделілігіне алаңдаушылық.
Елімізде сақтандыру нарығын дамыту үшін бірқатар шаралар жасалуда:
- МӘМС жүйесі: Халықтың 93%-ы мемлекеттік медициналық сақтандыру жүйесімен қамтылған. МӘМС пакеті кеңейтіліп, халыққа көрсетілетін қызметтер тізімі көбейіп келеді.
- Міндетті сақтандыру түрлері: Тұрғын үйді ипотекаға алған жағдайда ғана мүлікті сақтандыру міндеттеледі, басқа уақытта бұл әркімнің өз еркінде.
Қазақстанның сақтандыру нарығында әр түрлі бағыттағы динамика қалыптасты
қазақстандықтар мен компаниялар сақтандыру шарттарын жасасу сирек болды, бірақ клиенттерге төлемдер өсуде. 2026 жылдың басынан бері 7,4 млн сақтандыру шарты жасалды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 29,3% -ға аз. Бұл ретте ерікті жеке сақтандыру бойынша төлемдер 42,8%, ал зейнетақы аннуитеті бойынша төлемдер 158,9% өсті. Сақтандыру ұйымдарының міндеттемелері 11,4% -ға, 3,13 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Бұл соманың негізгі бөлігі сақтандыру резервтеріне тиесілі — компаниялар клиенттерге болашақ төлемдер үшін ұстауы тиіс ақша.
«2026 жылдың басынан бастап жеке және заңды тұлғалар бойынша жасалған сақтандыру шарттарының саны 7,4 млн дананы құрады, бұл 2025 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 29,3% -ға аз. Төмендеу жазатайым оқиғалардан сақтандыру бойынша жасалған шарттар санының 84,1%-ға азаюына байланысты», — делінген ҚНДРА шолуында.
Төлемдер қайда өсті
Жыл басынан бері міндетті сақтандыру бойынша төлемдер 71,8 млрд теңгені құрады. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 12,2% артық.Ерікті жеке сақтандыру бойынша төлемдер 75,2 млрд теңгеге жетті. Өсім 42,8% құрады.Зейнетақы аннуитеті бойынша төлемдер 158,9% өсті. Зейнетақы аннуитеті адамға зейнетақы жинақтарының бір бөлігін сақтандыру компаниясына беруге және шарт бойынша тұрақты төлемдер алуға мүмкіндік береді.
«Ерікті жеке сақтандыру бойынша 2026 жылғы мамырда 14,6 млрд теңге сомасына сақтандыру төлемдері жүзеге асырылды, 2026 жылдың басынан бастап — 75,2 млрд теңге, бұл 2025 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 42,8% -ға артық. Өсім негізінен зейнетақылық аннуитеттік сақтандыру есебінен 158,9%болды», — делінген есепте.
Мамыр айында қабылданған сақтандыру сыйлықақыларының көлемі 2,6% -ға қысқарып, 657,2 млрд теңгені құрады. Жалпы төлемдер 30,8 млрд теңгеге өсті, ал сыйлықақылар 17,3 млрд теңгеге қысқарды. Осыған байланысты төлемдердің сыйлықақыларға қатынасы 30,1% -ға дейін өсті. Қысқаша айтқанда, сақтандыру компаниялары клиенттерге жиналған ақшадан бір жыл бұрынғыға қарағанда көп үлес төлей бастады.
