Қазақстанда бидайдың бағасы тоннасына 107 мың теңгеге дейін төмендеді.
Қазақстандық «Еуразиялық сауда жүйесі» биржасында азық-түлік бидайының құны бір аптада алғаш рет арзандады. Қазақстан нарығындағы бидай құнының төмендеуі ресейлік астық бағасының арзандауы мен ішкі бәсекелестіктің күшеюіне байланысты. Бұл жағдай отандық дихандарға әсер етіп жатыр.
• Ресейлік астықтың арзан бағамен келуі.
• Отандық өнімнің экспорттық әлеуетінің баяулауы.
• Ішкі нарықтағы бағаның төмендеу динамикасы.
Биржаның мәліметінше, 31 шілдеде бір тоннасына 107 мың теңге бағамен 200 құлдырау санымен үшінші сыныпты бидайдың 500 тоннасын сату бойынша мәміле тіркелген. Бір апта бұрын осындай астық тоннасына 109 мың теңгеден сатылған.
Бұл ретте әлемдік нарықтағы динамика әртүрлі болып қалып отыр. 30 шілдеде АҚШ биржасында бидайдың құны бір бушель үшін $6,85 немесе бір тонна үшін $251 шамасында өсті, алайда келесі күні сауда-саттық бір бушель үшін $6,38 (бір тонна үшін $234) деңгейінде аяқталды. Сарапшылардың пайымдауынша, төмендеу негізінен техникалық факторлармен, атап айтқанда айдың соңында позициялардың жабылуымен байланысты.
Reuters таратқан мәліметтерде аймақтағы сауда кемелеріне жасалған шабуылдар салдарынан Тасымалдау тәуекелі тым жоғарылап кеткені айтылады.
• Баға болжамы: Сарапшылар мен салалық одақтар жағдай сақталса, бидайдың FOB бағасы 340–370 долларға, тіпті 400 доллардан асуы мүмкін екенін ескертуде.
• Импорттаушыларға әсері: Таяу Шығыс пен Африка елдері азық-түлік тапшылығы қатеріне ұшырап отыр.
Қара теңіздегі кеме қатынасы мен порт инфрақұрылымына жасалып жатқан соққылар әлемдік астық бағасына тікелей әсер етуде. Негізгі факторларға мыналаржатады:
• кеме қатынасының қауіпсіздігі төмендеді.
• Ресей мен Украина экспорт көлемі қысқарды, әлемдік азық-түлік инфляциясы күшейді.
• Еуропадағы қолайсыз ауа райы қосымша фактор болып отыр.
• Еуроодақтағы ірі бидай өндіруші Францияда жұмсақ бидайдың өнімділігі соңғы бес жылдағы орташа көрсеткіштен шамамен 3% -ға, ал қатты бидайдың өнімділігі 4% -ға төмен болады деп күтілуде
• Сондай-ақ, арпа мен жүгері дақылдары да аптап ыстық астында қалды.
Осыған қарамастан, қазақстандық аграрийлер әлемдік бағалардың әлеуетті өсуінен пайда ала алмауы мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, Ресейге экспорттау қиындығына байланысты онда астық құны төмендеп келеді. NAMEX мәліметінше, Новороссийск портында шілденің соңғы аптасында бидайдың бағасы тоннасына 15 073-тен 14 365 рубльге дейін төмендеді.
Ресейде экспорттау қиындығына байланысты бидай бағасы тоннасына 15 073-тен 14 365 рубльге дейін төмендеді. Бұл жағдайға әсер етіп отырған негізгі факторлар мен көрсеткіштер төмендегідей:
Баға өзгерісі мен көрсеткіштер
• Бастапқы бағасы: 15 073 рубль (тоннасына)
• Соңғы бағасы: 14 365 рубль (тоннасына)
• Төмендеген кезеңі: Шілденің соңғы аптасы
• Дереккөз мәліметі: Національна товарна біржа (NAMEX) индексі
Егер неғұрлым арзан ресейлік астық Орталық Азия нарықтарына белсенді түрде келе бастаса, бұл Қазақстандағы бидайдың құнына қосымша қысым көрсетуі мүмкін. Талдаушылардың бағалауынша, мұндай үрдістің алғашқы белгілері ішкі нарықта пайда болды.
